IPP: Gas terug!
Me dunkt dat we bij ons thuus aan et begun van e joaren 70 gas kregen. Eerst kregen we zo’n Benegas-tank,die met regelmoat bijvuld werd deur gasboer Smeding uut Seballeburen, op e tuun. Wat loater gingen we op de prairie van et Helmhuus ok over op aardgas. Wadden ze ok wel aan zo’n bietje verplicht, want vlak achter ons huus was een enorme gasbuis iengroaven en veur et huus hadden ze bij Eibersburen een boortoren te ploatst. We wadden aan e beurt!
Pabbe en moeke wadden al verrukt west met de Benegas. Dat gesleep met kolen en as, et opstoken van et vuur en de rookkwalmen ien huus wadden verleden tied. De pietereulieboer mos over op de handel ien waspoeier en anner negotie en de kolenboer mos mor met pensioen. Zelfs de hond Polly vond et heerlijk, hij ging lekker achter de rooie kachel leggen.
Toen de boortoren eenmoal ston en er kilometers buis ien e grond drilt wadden en de eerste vlam boven op de toren brandde, sprak mien pa de historische woorden: ‘Nou kin ik bij nacht de krant lezen, zunner e lamp aan te doen!’ Dat was woar, mor betekende wel dat et ok nooit meer duuster was ien huus en e woakvlam oardeg wat lawaai moakte. Joarenlang wadden ze doar actief -de boorput levert nou nog- en ik heb ien mien tuun nog een originele, loodzwoare boorkop van Eibersburen stoan.
Of et toeval was of niet geen idee, mor toen we ien Pieterziel te wonen kwammen, wadden ze net bezig een nije gasbuus ien te groaven, weer vlak achter ons huus. We kochten n huus met 7 (zegge zeven) gaskachels, mor dat gaf ja niks, want de gas was veur een prikkie te koop. Niet veul loater begonnen ze bij Griepskerk met de bouw van een ondergrondse gasopslag. Handeg want dan kon je zummers gas onner de grond pompen en dat er ien e winter weer uut hoalen as de vroag groot en de pries dus hoger was. Zegen van Moedertje Natuur dat er een gasveld ien Griepskerk was, woar dat alpmoal kon. Der werd veur veule miljoenen aan beton en iezer ien e grond stopt, al beweert men dat die ienvestering der al binnen de kortste keren uut was. As doekje-veur-et-bloeden kregen de dörpen ien e buurt ok wat cinten en werd er een parkje ienricht om de enorme installatie wat te verstoppen. Mooie nije soejers ien e speultuun!
De opslag was ‘Verboden voor onbevoegden’ en der was ok wel es wat met. Zo werd er een keer veule miljoenen kuub gas met donderend geroas de lucht ien bloazen vanwege een probleem, en der was n stuk buis dat niet hielemoal aan e kwaliteitseisen voldee. Vremde brobbeltjes ien e sloot was toch wat verdacht. Dizze werd snel vervangen.
Een joar of vijf terug, was er een informatieavond bij ien ons dörpshuus. Men was van plan om de ondergrondse opslag van Griepskerk te sluten en de overheid en mijnbouwinstituten wollen groag met de bewoners kieken noar een nije bestemming van et terrein. De wildste plannen vlogen over toafel en oh ja de bewoners wadden het er over eens: ‘Het Nam-park moet blijven’. Et gaf wat valse hoop, want of et deur de geopolitieke ontwikkeling, het sluiten van et Slochter gasveld, of deur nog wat aans kwam, der werd besloten dat Griepskerk open blieft, totdat et leste gasstel uutdraaid wordt ien Nederland. Dat zol best nog es 50 joar duren kinnen!
Ondertussen wadden er steeds meer schadegevallen ien e buurt van die opslag en eileks was er niks regeld omtrent de vergoeding van eventuele schade. ‘Komt het wel door de mijnbouw!’ is natuurlek de vroag die mijnbouwbedrieven en overheid stelden. Verkeer, harde wiend, ienklinkende klei, wat kon er wel niet de oorzoak weden. Mor de huuseigenoaren zatten mooi met een strop, wat e oorzoak ok mor is. Inspecties, schaderapporten, rechtzoaken … goed veur advocoaten, inspecteurs en ambtenoaren, mor veur de bewoner voak een teleurstelling, want aan het end van e rekening stonden mor een poar Euro’s. En tekenen dat je niet weer kommen te zeuren as der nije schoade kommen zol. Allenig as er weer een zwoare beving komt, die toewezen wordt aan de gaswinning of gasopslag, krieg je een nije kans. Nou binnen we der wel met alle ellende, zil je denken, mor niks is minder woar. Ien e toekomst wil men groag wotterstofgas aan land brengen en Griepskerk, met zien unieke infrastructuur, zil doar weer een belangrieke rol ien speulen.
Transport en opslag van wotterstof is veul lastiger en gevoarleker dan aardgas. Der moeten weer nije leidingen kommen en ons apparoaten in huus moeten aanpast worden. Et zil mien tied wel duren, mor me dunkt ‘Gas Trug’ nimmen en eerst es goed noadenken wat goed mogelek is, zunner veul gevoar en overlast van de bewoners.
Aans de opslag eerst mor eefkes ien het Binnenhof, doar hemmen ze et spul toch op de kop stoan.
Geert Zijlstra
Mientje: ‘Niet ophollen, loat et gas mor waaien”
