Ik Proat Plat: Juffrouw Aaltje de Vries
Ik zat nog mor n daggewat op school toen juffrouw mij vroeg woarom ik ieder keer òfkeek. Ik kin niet zien wat er op t bord stijt zei ik verlegen, och kiend toch zei ze en zette mij op n bank veur ien e klas. Ok dat waarkte niet zoas ze verwacht had. Smiddags om half vier pakte juffrouw de Vries mij bij de haand en liep met mij met noar huus. Ze vertelde wat ze ontdekt had, mamme kon t host niet leuven ze had nooit vernommen dat ik niet goed zien kon. Ik most zo gauw mogelek noar de oogarts zei juffrouw. Mamme bleef vol ongeloof achter en wol toch wel even testen of ik werkelek zo min zag. Ik most ien e erker stoan en mamme zette, vier meter verderop, wat op e schosstienmantel en ik most zeggen wat of t was. Ik zag t niet en begon te roaden, een luciferdeuske, een kopke, een foto.. toen gaf ik t op want ik zag t echt niet. Mor mamme was overtuugd. Ik kreeg n bril met gloazen die op bodems van jampotten leken mor ik kon lezen wat er op t bord ston.
Juffrouw Aaltje was een vrijgezelle doame. As n vrouw trouwen ging mocht ze niet meer veur de klas stoan, dus as je ien hart en nieren een onderwiezeres wadden bleef je vrijgezel. Pas ien 1956 is ‘de wet op de handelingsonbekwaaheid’ opheven en mochten getrouwde vrouwen ien t onderwies warken. Ze gaf niet allinneg les ien lezen, schrieven en rekenen mor ok ien handwerken, de eerste sok die ik breid heb was onder heur leiding, een blauw katoenen sok, ik heb hum nog altied. Ze was ok goed ien veurlezen, tekenen en toneelspeulen. Deur heur toedoen heb ik joaren, met de goedheilegman, op 5 december de scholen van Nuus, Nijbert en Noordwiek bezöcht. Zolang ze leefde heb ik altied contact met heur holden en op belangrieke momenten ien mien leven kwam ze ok altied even langs. Bij de geboorte van mien beide oldste kiender kwam ze met zelfgebreide mouwsjaaltjes een blauwe veur onze zeun en n roze veur onze dochter.
Ien t boek ‘Een dorpsschool in woord en beeld’ van J. en JH Boerema (1993) vond ik op blz 19 ‘Wie onderwezen de Nuismer jeugd?’ t Wadden allemoal lange stukken over alle meester die aan school stoan hemmen en mor n hiel klein stukje over juffrouw Aaltje de Vries (warkzoam van 1932-1966). (Foto: Vlijtige armoede en tonnen gouds van J. & H.J. Boerema)
Zonder ook maar iets op haar kwaliteiten als onderwijzeres te willen afdingen moet toch gezegd worden dat vooral haar activiteiten in het verenigingsleven Aaltje de Vries naam en faam hebben bezorgd. En dan wel in het bijzonder op het gebied van toneel. Ze was een verdienstelijk lid van de toneelvereniging Eendracht te Marum. Maar ze stelde haar mogelijkheden vooral in dienst van de verheffing van het amateurtoneel door de regie van toneeluitvoeringen op zich te nemen. Verschillende verenigingen profiteerden van haar kwaliteiten.
t Stukje geft wat mij betreft een eenzijdig beeld van wie juffrouw Aaltje de Vries was. Ik kin t heur niet meer vroagen mor vul et nou zelf ien. Ze koos heur eigen weg, ze deelde een huus met n andere schooljuffrouw. Ze was begoan met alle kiender en onderhield een goed contact met de Molukse gemeenschap ien Nuus. Ze was lief mor ok hiel dudelek ze kon as gien aander met de aanwiesstok op et aap/noot/mies bord tikken en liet et ons dan ien n bepoald ritme noazingen. Ze betrok olders bij de school, ging op huusbezoek en op schoolreiskes docht ze om alle kiender.
Mede deur toedoen van ‘vrije’ vrouwen zoas juffrouw Aaltje de Vries heb ik lezen leerd en kinnen ze mij niks meer wiesmoaken.
Alie de Vries
Mientje: “Denk noa, loat dij niks wiesmoaken!”
