Lotte Wilbrink maakte een podcast over de impact van PTSS: ‘Ik miste iemand die in dezelfde situatie zat als ik’
RODEN - ‘Stel je voor, na al die jaren trouwe dienst bij de politie, zit je ineens thuis op de bank. Zonder uniform, zonder werk en zonder enig toekomstperspectief. Dat overkwam mijn ouders, met maar één schuldige om naar te wijzen: een posttraumatisch stressstoornis’, zo begint Lotte Wilbrink haar podcast ‘Het Trauma Tussen Ons’. Ze maakte het project als onderdeel van haar afstudeertraject voor de studie Journalistiek. ‘Er zijn veel momenten waarop ik dacht, ik stop ermee. Nu komt het te dichtbij’, blikt Wilbrink terug.
Het begint allemaal in 2015 wanneer de moeder van Wilbrink, Anja Mulder met een flinke burn-out thuis komt te zitten. Na een tijdje probeert ze toch weer aan het werk te gaan. Hoewel het allemaal goed lijkt te gaan, krijgt ze in 2016 een herseninfarct. Doktoren staan voor een raadsel, maar uiteindelijk blijkt de boosdoener PTSS te zijn. In 2021 valt ook vader Fred Wilbrink uit. Opnieuw door PTSS. ‘Ik heb het voor mijzelf altijd gebagatelliseerd’, vertelt Wilbrink. ‘Er waren altijd kinderen die het slechter hadden dan ik. Ik heb gewoon een goeie jeugd gehad, alleen speelde PTSS een rol.’
Op wat voor manier? Het blijft even stil. ‘Ik denk dat de onbevangenheid weg is in een gezin met PTSS’, begint Wilbrink. ‘Je kijkt met een bange blik naar de wereld. Mijn vriendinnen zagen niet in elk hoekje gevaar, terwijl ik dat wel had. Misschien is dat ook een combinatie van het opgroeien in een politiegezin. Daarnaast konden mijn ouders soms onverwacht reageren. Als ze bijvoorbeeld schrokken van een geluid, of een bal die hun richting opkwam. Die reacties waren dan heftiger dan normaal. Pas toen zij hun diagnose kregen, begonnen de puzzelstukjes op hun plek te vallen.’ Het herseninfarct van haar moeder en de diagnose PTSS heeft veel invloed op het dagelijks leven van het gezin, blikt Wilbrink terug. ‘Het is niet leuk om je ouders thuis te zien zitten. Ze hadden een grote passie, maar kunnen dat ineens niet meer doen. Ze verloren hun lust en hun leven. Daarom ga je je als kind zorgen maken om je ouders, wat eigenlijk niet hoort. Daarnaast help je bijvoorbeeld met de boodschappen of het huishouden, omdat zij dat niet meer kunnen doen. Of je zit erbij terwijl je moeder stapels papierwerk moet invullen. Je ziet je ouders veranderen en je merkt dat ze niet meer de ouders kunnen zijn, die ze willen zijn. Dat hakt er zeker in.’
De ervaringen als PTSS-kind, zoals ze het zelf noemt, zorgen ervoor dat ze het al snel zeker weet: tijdens haar opleiding Journalistiek wil ze er een verhaal over gaan maken. Alleen de vorm blijft nog lang onzeker. ‘Ik wilde mijzelf introduceren, maar het daarna richten op andere mensen. Dan komt het niet zo dichtbij. Maar al snel bleek dat juist in het persoonlijke verhaal kracht zit’, vertelt ze. ‘Ik wilde daarnaast ook ontdekken wat voor impact het op mij heeft gehad. Dat heeft mij uiteindelijk over de streep getrokken.’ Ook haar ouders willen haar helpen met het project. ‘Natuurlijk vond mijn moeder het ook spannend, maar op een gegeven moment zei ze: ‘als jij het wil, dan doen we het ook gewoon.’
In ‘Het Trauma Tussen Ons’ komen verschillende mensen aan het woord: Maaike Zegers-Handgraaf die aan een aantal hevige incidenten binnen het politievak PTSS overhoudt, Renée Vlietstra wiens vader de diagnose PTSS heeft gekregen en Carien de Kloet, psychiater voor complexe psychotrauma’s. Als laatste spreekt Wilbrink ook met haar eigen moeder. Voor het gesprek gaan ze naar het Norgerbos, waar Anja een van haar laatste meldingen kreeg. ‘Mijn moeder was voor het re-integratietraject naar Roden herplaatst. In het bos kreeg zij een melding van een reanimatie. Ze ging erheen maar toen zei haar lichaam: ‘ik kan het niet meer’.’ Haar collega’s gingen door, maar voor Anja was dit het kantelpunt. ‘Dat was een gek gevoel, want als politieagent wil je altijd een stap naar voren zetten. Als je dat niet meer kan, is dat heel lastig’, vertelt Wilbrink. Het gesprek met haar moeder is ook gelijk het spannendste gesprek. ‘We hebben het er thuis natuurlijk veel over gehad, maar dit was een heel ander soort gesprek. Ik kwam achter veel nieuwe dingen, zoals bijvoorbeeld die laatste melding. Ik heb nooit geweten dat het hier gebeurd was en dat het zoveel impact heeft gehad.’
Na het voeren van de gesprekken en het monteren van de podcast, stond er nog één spannend moment te wachten: het publicatiemoment. ‘Het was doodeng, omdat je verhaal dan ineens op straat ligt’, blikt Wilbrink terug. ‘Juist in een dorp als Roden voelt dat eng. Mensen krijgen ineens een kijkje in een heel persoonlijk iets in je leven. Ook voor mijn ouders was dat spannend, juist omdat zij altijd hebben verbloemt aan de buitenwereld hoe het echt met hen ging.’ Samen met een goede vriend zet ze haar podcast online. Gelijk ontvangt het veel positieve reacties. Binnen een week behaalt ze zelfs meer dan driehonderd luisteraars. ‘Mijn belangrijkste doel is om dit onderwerp bespreekbaar te maken. Al zouden er maar vijftig mensen luisteren, het belangrijkste is dat ik sommige huizen of organisaties heb kunnen helpen dit onderwerp bespreekbaar te maken. Vooral omdat ik dat juist als kind heb gemist. Iemand die in een vergelijkbare situatie zat als ik.’ De podcast is te beluisteren via verschillende platformen waaronder Spotify: ‘Het Trauma Tussen Ons’.
