Ik Proat Plat: Noar Amsterdam - Aobel goat voaren op zee
As moeke wat van Oabel’s boodschap ‘Ik goa voaren op zee’ bekommen is, begunt ze drekt uut te zuken wat zo’n jonge dan wel niet allemoal hemmen moet. Oabel het niet al te veul kleer en zukswat en wat moet er verder metnimmen op zo’n lange reis. En zol er wel geschikt weden veur matroos.
Twee dörpkes verderop woont een olle matroos, die niet meer voaren kin omdat er letterlek tussen wal en schip roakt is. Hij lopt nou met n holten bien en het altied een geel-blauwe pappegaai op zien scholder. Doar moeten ze mor es hin om te vroagen hoe en wat. Moeke en Oabel goan op pad om de matroos op te zuken. Noa wat rondvroagen stoan ze veur n lut huuske, woar n geel-blauwe pappagaai buten op n stok zit. Ze heuren et tikken van et bien van e matroos en eefkes loater worden ze noar binnen wenkt. Eenmoal bij de man ien huus kikt Oabel hum de ogen uut. Niet allinneg de pappegaai komt van de verre reizen, mor der stijt een opgezette krokodil, lange speren met gekleurde veren, beelden van Oosterse figuren en n grote VOC-vlag sieren et lutje huuske op. De vogel barst drek lös en roept woorden, die Oabel nog niet kent, mor aan moekes rooie kleur te zien, is et niet veul deegs!
‘Niks zeggen over die vlag, mienjong!’, roept de zeebonk, ‘Die heb ik stiekum achterover drukt. Die hadden ze om mien bien bonden tegen et bloeden, noadat ik vallen was!’ Met struupt er zien boksempiep omhoog en let Oabel et restje bovenbien zien. ‘De rest hemmen ze ien Batavia aan e varanen opvoerd, die hemmen er nog eefkes lekker van smuld!’ Of t alpmoal woar is, dat wiet Oabel ok niet, mor et moakt wel iendruk op hum.
‘Dus jongkirrel doe wilst noar zee! Hest geliek, dat is et mooiste wat er is en dan zie je ok nog es wat van e wereld. Et is ien Indonesië veul lekkerder weer dan hier en schiere wichter doar, pop,pop pop!’Dat leste doar is Oabel noar zien idee nog lang niet aan toe, mor mooi weer en wat van e wereld zien, dat liekt hum wel wat.
Hij heurd aan dat de reis noar Batavia wel acht moanden duren kin. Eerst 140 doagen om van Amsterdam noar Kaap de Goede Hoop te kommen, dan n moand op De Kaap om proviand te sloagen en dan nog 3 moand veur de reis noar Batavia.’Mor ja, dan moe-je wel geluk hemmen met e wiend en niet al te veul averij oplopen. En kiek goed uut veur zeerovers, want die deinsen naargens veur terug. Ze moaken dij zo dood as et heur uutkomt!’
De matroos scharrelt wat om en komt dan weer te veurschien met n grote holten kist. ‘Kiek dizze kist had ik altied bij mij as ik op zee was. Kinst er alles ien bewoaren wat ofst neudeg hest. Doe krigst hum van mij en goa mor noar de smid en koop dij n slöt, zodat ander zeeluu dij niet bestelen zillen.’
Dan vertelt er aan Oabel hoe der bij een VOC-schip ien Amsterdam aanmonstern moet en geft hum de noam van n man die hum ien Amsterdam helpen kin zien weg te vienden.
En hoe ien Amsterdam te kommen? Eerst met de trekschuit deur Friesland noar Lemmer of Stavoren en dan de eerste de beste boot noar Amsterdam. Ok n reis van veul doagen, mor wel op oaventuur wil, die moet doar niet tegenop zien. Oabel het de mieste twiefels over hoe der zo’n reis betoalen moet Nou ja lopen kin altied en meschien kin er eerst wat waarken bij n boer.
Met de scheepskist tussen heur ien lopen Oabel en zien moeke weerom noar huus. Zij het wel deur dat et niet lang duren zil, of Oabel vertrekt en wel wiet hoe lang et duurt eerdat ze hum weer ien zien eigen dörp zigt. Ze krigt troanen ien heur ogen bij die gedachte, mor de glimlach om Oabel zien mond wordt al breder.
Op noar Amsterdam, op noar zee en t oaventuur.
Geert Zijlstra
Mientje: “Moest niet tussen wal en schip roaken!“
