Westerkwartier krijgt nieuwe jongerenplek naar studentenontwerp
ZUIDHORN – De raadszaal van het gemeentehuis in Zuidhorn stond vorige week volledig in het teken van de jeugd. Geen formele debatten door de 33 raadsleden, maar sprankelende en innovatieve presentaties van 13- en 14-jarige leerlingen van rsg de Borgen. Tijdens de spannende finale van het Jongeren Adviesbureau (JAB) streden vier geselecteerde projectgroepen om de felbegeerde eerste prijs: de daadwerkelijke realisatie van hun eigen ontworpen jongerenontmoetingsplek.
De gemeente Westerkwartier wil jongeren graag een fijne, veilige plek bieden waar zij elkaar op een prettige manier kunnen ontmoeten. In plaats van zelf achter een bureau iets te bedenken, besloot de gemeente, in samenwerking met NDCE Westerkwartier en IVN Natuureducatie, de doelgroep zélf in te schakelen. De afgelopen maanden hebben maar liefst 181 leerlingen uit zeven klassen zich over deze uitdagende ontwerpopdracht gebogen. De criteria waren niet mals: de ontmoetingsplek moest niet alleen aantrekkelijk en uitnodigend zijn voor jongeren, maar ook afvalvrij, hufterproof (vandalismebestendig), duurzaam en goed inpasbaar in de omgeving zijn. De leerlingen begonnen hun traject met een grondig behoefteonderzoek en enquêtes onder leeftijdsgenoten, analyseerden mogelijke locaties in de gemeente en vertaalden alle data naar concrete ontwerpen, inclusief gedetailleerde begrotingen en prachtige, tastbare maquettes.
Tijdens de finale presenteerden de vier overgebleven topgroepen hun uiteenlopende ideeën aan een deskundige jury, bestaande uit wethouder Bé Schollema, IVN-directeur Mathijs ten Bork, afvalcoach Jennifer Borghols en jongerenwerker Jesse Zantingh. Het niveau van de inzendingen was ongegund hoog en de jury raakte diep onder de indruk van de manier waarop de scholieren met elkaar tot een compromis waren gekomen. De verschillende groepen bleken heel bewust te hebben nagedacht over het gebruik van natuurlijke materialen en de ‘volhoudbaarheid’ van hun ontwerpen. Waar het ene groepje zich richtte op duurzame materialen, koos een ander juist voor een constructie die simpelweg niet kapot te krijgen is om zo een lange levensduur te garanderen.
De creativiteit spatte van de ontwerpen af. Het eerste groepje, bestaande uit Vera, Esmee, Daphne, Zymée en Anna, trapte af met een presentatie over een duurzame hangplek in de wijk Oostindie. Omdat er in die wijk vooral speeltuintjes voor kleine kinderen zijn, ontwierpen zij een specifieke tienerplek vlak bij een bestaande grasbult, waardoor het gebouw mooi in de omgeving wegvalt en uit het zicht staat. Hun concept was gebaseerd op een hergebruikte, tweedehands zeecontainer met houten planken en bevatte sportvoorzieningen zoals een basketbalplek, een pingpongtafel en stevig verankerde zitplaatsen om vandalisme te voorkomen. Ook hadden ze een slimme, overdekte prullenbak ontworpen tegen het inregenen en mochten jongeren de binnenkant zelf met graffiti of verf versieren om de plek echt eigen te maken.
Het tweede groepje, gevormd door Ruben, Silvijn en Joost, koos juist voor een strategische locatie in de buurt van sportclubs, vlak naast de Aldi en de Jumbo. Dit ontwerp richtte zich sterk op het voorkomen van buurtoverlast; via een automatisch mechanisme schakelt de verlichting in en rondom de houten overkapping om exact tien uur ‘s avonds uit, zodat jongeren gestimuleerd worden naar huis te gaan. Zij kozen bewust voor één gemixte afvalbak, omdat hun onderzoek uitwees dat jongeren op straat niet snel afval scheiden; de gemeente kan dit dan achteraf centraal recyclen. Hun constructie van robuust eikenhout was zo ontworpen dat jongeren er niet op kunnen klimmen. Ook de andere finalisten, waaronder het team van Isis, Elize en Feline, blonken uit met doordachte details. Er werd zelfs nagedacht over ontwerpen die jongeren zelf zouden kunnen bouwen zonder dat er direct een dure aannemer aan te pas hoeft te komen.
Uiteindelijk kon er maar één de absolute winnaar zijn. Juryvoorzitter Bé Schollema maakte onder luid gejuich en applaus bekend dat het ontwerp genaamd ‘De Serre’, bedacht door Carmen, Danique en Yara, er met de winst vandoor ging. De jury was met name diep onder de indruk van de heldere communicatie rondom de sociale aspecten en de buurtintegratie van dit winnende ontwerp. Carmen, Danique en Yara waren de enigen die heel duidelijk over concrete huisregels en sociale controle begonnen. Het zelf opruimen van de plek, het samenwerken met de school voor de corvee én het betrekken van de buurt door bijvoorbeeld een keer gezamenlijk buiten te zitten om eventuele overlast bespreekbaar te maken, vonden de juryleden een fantastische en volwassen aanpak.
Hoewel de winnaressen naar huis gingen met een officiële oorkonde voor boven het bed of in de klas, is de échte hoofdprijs natuurlijk de bouw van hun ontwerp. Omdat innovatieve plannen in de praktijk door de kosten soms tegen onverwachte grenzen aan kunnen lopen, deed de wethouder ter plekke nog een unieke belofte. Mocht het winnende ontwerp om wat voor reden dan ook onuitvoerbaar blijken, dan kijkt de jury direct naar de elementen van de andere drie ontwerpen. De gemeente belooft hiermee dat er sowieso één ontwerp in de gemeente uitgevoerd gaat worden. Schollema prees alle scholieren voor hun flexibiliteit en het vermogen om om te denken als iets tegenzit: “Volwassenen vinden dat veel ingewikkelder. Als die eenmaal één keuze maken, blijven ze daaraan hangen. Jullie zijn daar veel beter in.” Na de spannende ontknoping werden alle finalisten door de gemeente in het zonnetje gezet met een toepasselijk presentje: een mooie herbruikbare drinkfles gevuld met snoepjes. Dankzij de creativiteit van deze jonge adviseurs is de gemeente Westerkwartier straks weer een prachtige, door jongeren zélf gedragen ontmoetingsplek rijker.
