IPP: Sint Martinus
t Is half oktober en op schoel binnen mien kleinkiender al weer bezeg met n lampion te moaken. Noa de herfstvakantie hemmen ze dan nog twee weken de tied om heur knutselwark òf te moaken. Zulfs de jongste van twee joar was bij de opvang al bezeg met de Sint Martinus. Ze binnen der vroeg bij vandoag de dag, ik kin me niet herinnern òf dat vroeger ok zo was.
Mien eerste herinnering aan Sint Martinus was dat pabbe van n old buske, veur koeken ofzo, een Sint Martinus veur mij moakte. Met n spieker en n hoamer had er alpmoal gatjes ien t buske moakt. Een echt keerske der ien en as t dan duuster was zag ik wat veur mooie figuren pabbe der ien moakt had. n Iezerdroadje der aan en n stokje, kloar was mien Sint Martinus.
Ik wa-der slim bliede met.
De oavend van de elfde november kwam aan, mor t weer warkte niet met. Regen en heul harde wiend, mor toch op pad met moeke en mien zuske. t Keerske waaide elke keer weer uut. Bij de deur, vlak veurdat we zingen gingen, deed moeke t keerske weer aan. Wat n gedoe, we binnen volgens mij niet laang op pad west.
De zelfgemoakte Sint Martinussen van schoel binnen ok niet bestand tegen regen en harde wiend, mor et keerske gijt niet uut, as de batterij niet leeg is teminnent.
Ok t verske zingen was aans. Wij konden mor één verske:
Sint Martinus bisschop, met zien hoge hoed op,
met zien lange slipjas an,
doar komt Sint Martinus an.
En as t mooi ging, dan tweede couplet der ok nog achteraan:
Geef me n appel of n peer, kom het heule joar niet weer.
Heule joar dat duurt zo laang, dat mien lichtje braanden kan.
Nou ik zulf de deur open doen moet a-der kiender kommen te zingen, heur je heul andere verskes. Elf november, Sint Maarten en Kip kap kogel ken ik dan ok nog wel, mor der binnen ok lange liedjes die dan ok nog mooi zongen worden, mor niks meer met Sint Martinus te moaken hemmen. Ik denk niet dat de kiender der over noadenken dat je een liedje zingen ter ere van Sint Martinus, dat deden wij ok niet. t Gijt er om wat je kriegen en as je veul deuren bij laangs wollen dan was t een kort verske òfraffeln, dankjewel en moi en gauw noar de volgende deur. Ik wiet ok nog wel as der n deur niet opendoan werd dat we stiekum zongen:
Sint Martinus Bokkepoot, sloa dat olle wief mor …..
Niet overal in Nederland wordt et Sint Martinus feest vierd. Ien summege streken goan de kiender heulemoal niet op pad. Uut onderzoek bliekt dat mor drie van de tien kiender met Sint Martinus op pad goan.
Wel was Sint Martinus eigleks en wat het er doan?
Hij was n Hongaars_Romeinse ridder en tiedens zien ridderdoagen zol der op n kolle dag een noakte bedeloar een stuk van zien rooie soldoatenjas geven hemmen.
Noa n dreum over Jezus het er et leger verloaten en werd er bisschop ien Tours ien Frankriek.
Sint Martinus is op tachteg joarege leeftied op 11 november ien t joar 316 overleden.
Vandoar dat we nou de kiender met n lampion op pad sturen op 11 november.
As ze de meeste huuskes had hemmen en schor van t zingen binnen, kommen ze thuus met dikke tas vol slikkerij.
‘Het feest van het delen’ wordt et ok wel noemd.
n Poar joar leden heb ik t Pronkjewailpad lopen. Je konden et ien etappes doen zoas t jezulf uutkwam. Mor de leste etappe, die werd camino noemd, liepen we met de heule groep.
Dan start je ien Bedum bij de Walfridus kerk, die kerk met die heule scheve toren en loop je noar de Martinikerk ien Stad. t Schient dat Walfridus dizze route ok elke dag lopen het om te bidden ien e Martinikerk. Op één van die terugreizen i-der vermoord, onthoofd deur de Noormannen. Dat is ons gelukkeg niet overkommen.
Op die leste etappe kommen we halverwege Sint Martinus tegen op n wit peerd en met n rode jas aan, t liekt wel wat op Sunterkloas. Ien optocht goan we dan noar de Martinikerk. Ien e Martinikerk kriegen we, noa wat toesproaken, de felbegeerde medaille en natuurlek een eierbal met bier of kwast.
Leneke Struiksma
Mientje: ‘Geef ons n appel of n peer; kommen we t hiele joar niet weer!’
