Sporen ien et landschap (deel 2)
Veurege keer wadden we ien e bossen van Norg. Met dit verhoal blieven we nog even ien Drenthe. Begun april wa-der een kuiertocht vanuut Tynaarlo. De 50ste Tynaloër Wandeldag. Veur de 50ste keer een wandeldag, hartstikke knap, ien dizze tied van tekort aan vrijwillegers. Ze hadden doar zeker gien te kort aan vrijwillegers, want het wemelde van de minsen. Viefteg joar leden werd der wandelt ien groepkes van zo’n vieftien minsen. Der werd wandelt ien widde kleren, wit jurkje of een widde broek met widde trui. Ien 1975 was de eerste wandeldag ien Tynaarlo en wadden der 1300 wandelaars!
Wandelen is nog steeds een populaire bezigheid, heulemoal weer sinds coronatied.
We kregen een route beschrieving met koartje der bij en ok een QR code die je konnen scannen en dan had je ok nog allerlei informatie over de dingen die je onderweg tegenkwammen.
Ien de buurt van Midlaren liepen we deur een groot natuurgebied, prachteg mooi, met de noam Vijftig Bunder. Het is een heideveld met smalle wandelpaadjes en omringd deur bossen. Schotse Hooglanders lopen hier ok lekker rond. Rond het gebied liggen een poar campings. Jim hebben vast al roaden hoe groot het gebied is.
We mossen langs een tankgracht lopen. Wij wisten op dat moment niet wat een tankgracht was. We zagen wel een heule brede lange sloot. Der stond gien woader ien, want we zitten weer ien de dreuge tied.
Via die QR code kwammen we der dus achter wat een tankgraaf is.
Ien de Tweede Wereldoorlog dwongen de Duutsers de bevolking diepe geulen te groaven, het doel was om zo de Canadese tanks tegen te holden. Dit gebeurde ient noajoar van 1944 en veurjoar 1945.
De groavers van dizze grachten vertelden loater dat ze volgens een patroon mosten groaven.
De gracht most drie à vier meter diep wezen en aan de westkant schuun noar beneden lopen. Aan de oostkant most een steile wand mokt worden, die verhoogd werd met een wal. De tank zol dan met de loop naor beneden stoan en niet meer recht omhoog kennen kommen. De grachten werden zigzag groaven, kilometers lang, mor ze hebben de Canadezen niet tegen kennen holden. Dat kwam deurdat de bevrijders van uut het zuden en oosten kwammen en niet van uut het westen woar de Duutsers op rekend hadden.
Op de Vijftig Bunder is de tankgracht nog goed te zien, mor ok de karresporen uut de Middeleeuwen. Ien die tied was er veul handelverkeer tuusen Grunnen en Coevorden. As een karrespoor te veul uutsleten was, ging ze der noast rieden en zo onston een patroon van noastelkoar lopende geulen. Ok dizze sporen ient landschap van de Vijftig Bunder bennen nog goed te zien.
Volgens de QR code wadden de heuvels ien dit gebied grafheuvels, wie der begraoven bennen, wiet ik niet.
Noa de Vijftig Bunder kwammen we bij een stuk land langs dat Het land van Malle Marie hiet. Helaas kon de QR code ons niet vertellen wel Malle Marie was. Kon je die beder wel of niet tegenkommen? Zol ze nog argens ien de buurt wonen en ons ien de goaten holden?
Of zol heur geest af en toe nog es over de heide zweven?
Ok ien onze eigen dörpen binnen messchien nog wel sporen ient landschap te vienden uut vroegere tieden.
Beveurbeeld de schuttersputjes die de bevolking mosten groaven veur de Duutsers.
Arbeiders, schoolmeesters, zoakenminsen, het werden allemoal putjescheppers.
Die schuttersputjes werden langs de openboare wegen groaven en ze wadden ongeveer een meter diep en breed.
As de Geallieerden dan kwammen konnen de Duutsers doar ienspringen en ze zo beschieten.
Veul van die putjes binnen nooit bruukt en loader dreven de dooie kikkers der ien.
Leneke Struiksma
Mientje: “Van e wal ien e sloot roaken!”.
