Stokerij
Ien een eerder stukje heb ik et ok al had over kroegen, drankgebruuk en illegoale stokerijen ien t Westerkwartier. Ien wat olle kranten uut e joaren 30 van e veurege eeuw, de z.g.n. crisesjoaren, vond ik de onderstoande stukken.
De eerste begunt ien 1933, ien Tolbert:
“Ien hoger beroep werd de 44-joarege veeholder Popke S. uut Tolbert veroordeeld tot twee moal één moand gevangenisstraf. Veur t Hof verkloarde verdachte dat hij t schuurke bie zien boerderij verhuurd had veur 750,00 per joar. Hij wist niet wat ien dat schuurke gebeurde en hij is onschuldeg aan e geheime distilleerderij. Hij leit n huurcontract over aan e eerwaarde woarien stijt dat er t schuurke verhuurd het aan ene G.W. Lindeman, die destieds ien Stad woonde”.
De tweede zoak speult ien Pieterziel, 1935:
“Deur de Rieks- en Gemeentepolitie te Griepskerk werd aldoar zotterdagmirreg n man aanholden, verdacht van veediefstal bij landbouwer D. ien Pieterziel. Toen de politie even kieken wol bie de verbliefploats van e verdachte, die òfkomsteg is uut Opende, terwiel hij met n woonbootje ien n kenoaltje achter Visvliet lag, kwammen ze tot n verrassende ontdekking. Et bleek dat er ien zien bootje bezeg was met clandestien drank stoken. Ien t schip werd n compleet distilleertoestel aantrovven en ok hiel wat iengrediënten, neudeg veur de fabricage van dat geestrieke vocht”.
En wat te denken van geval nummer drie, ok ien 1933, ien Opende:
19 november.
Vanoavend is deur de assistenten der directe belastings, O. Boonstoa en F.J. Timmer, assisteerd deur chef-veldwachter A. Schepel, de Rieksveldwachter W. Hiemstroa, allemoal stationeerd ien Surhuusterveen en de gemeente-veldwachters D. De Groote en G. Berga ien Grunneger Opende n ienval doan bie de arbeider J. Van der Meer alhier, op t vermoedelek ien t geheim stoken van gedistilleerd. Een vief meter lange, onderoardse gang, deur Van der Meer achter zien huus ien t piekenhok moakt, leidde noar n ruumte onder n aander hok, woar deur de beambten behalve n viertal vatten met de beneudegde vloeistoffen (op wotter trokken glucose) 2 volledege distilleertoestellen en n melkbus met 30 a 35 liter gedistilleerd aantrovven werden. Eén van dizze toestellen, die nog warm aanvuulde, was, omdat de eigenoar bliekboar onroad rook, krekt uut zet. t Was allemoal kunsteg ien mekoar zet en veur de moaker, Van der Meer, as er niet betrapt was, n winstgevende zoak worden, want noar schatting zat er ien totoal zo’n 7 à 800 liter ien verschillende vatten. Alle materioal is drekt ter beschikking steld aan e ontvanger der directe belastings. (?????)”
En as leste nog n zoak die speulde ien e gemeente Leek, op 1 november 1933 ien Lepterd:
“Ien e gemeente Leek is veur de darde moal binnen t joar n geheime distilleerderij ontdekt en dat veur de tweede keer op e Pasop onder Midwol. Snachts om 3 uur binnen de burgemeester, de rieks- en gemeentepolitie van e Leek en Oostwold en e belastingambtenoaren der op uut trokken. Noa n schofke zuken ontdekende ze et toestel terwiel dat er ien t wark was, met de drankstoker der veur ien n aparte hut op t hiem, woardat er lekker ien lag te sloapen. t Hokje was op slöt en zo òfdekt dat et licht niet noar buten schienen kon. De drankstoker is de drieëndartegjoarege arbeider G.J. die niet trauwd is en ienwoont bie zien broer S.J. op wie zien hiem de hut stond. n Grote veurroad iengredienten is met et toestel ien beslag nommen”.
De zoaken die ik hier nuumd heb, is mor n hiel klein bietje van alles wat of er op t internet te vienden is. t Is n dudeleke zoak dat er ien die joaren van armoe ien t Westerkwartier van alles bedocht werd om toch mor aan wat cinten te kommen. Wat dat betreft is er niet veul veranderd.
Piet de Vries
Mientje: “Der is niks nijs onder de zun”.
