Glas Wotter, de nieuwe Ik Proat Plat column
Ankommende week is t Sint Martinus. Kiender lopen al sinds joar en dag langs de huzen om te zingen en een lekkere beloning te kriegen. Net as dit lutje wicht uut Eenmentil.
Stark moet ze weden. Iezerstark! As de zuster binnenkomt met et glas wotter klinken die woorden as harde dreunen ien heur kop. Die lach van de zuster. Ze wil heur wel veur de hazzes beuken. Toch schikt ze zich. Want die echo uut et verleden zingt weer deur heur hiele wezen. “Stark moest weden, Iezerstark!” Ien één teug drinkt ze t glas leeg en vragt de zuster of ze zo nog n glas brengen wil. t Koele wotter viendt zien weg noar heur moag, ze vuult et langzoam omdel zakken. Wotter, koel wotter. t Is asof heur ziel zich bevrijd van alle ellende. Het gevuul van verloatenheid, van de kolle van t wotter, et moment van verlangen: “Loat mij hier mor leggen, loat mij mor votglieden ien e vergetelheid, overgeven aan t oneindege.
Eementil op 11 november.
Ja, Sint Martinus, dat was t! Moeke had ien Zuudhörn een mooie lampion veur heur kocht. t Keerske braandde flikkereg mor tröts en zo wadden ze met n koppeltje kiender noar t dörp togen. Bie de winkels kregen je t meest, mandarijnen, snoepkes, lollies en hier en doar n bietje geld. Ze zong zich de longen uut t lief.
Sint Martinus dropke,
Mien vooie hiet van Popke..
Twee uur loater is ze weer thuus. “Bist nog bij buurvrouw Bakker west?”: vragt mamme as ze bie de kachel aanschuuft. “Dat moest nog wel even doen, doar rekent t olle mins op!” Dus trekt ze heur jas weer aan en stekt et stompke keers ien heur lampion weer aan. Ze scharrelt de deur uut en lopt et pikke duuster ien. Ze kent et pad, eerst de ree òf en aan t enne over t vlonder tot an e veurdeur met de bel. t Is hartstikke kold, t vrust en de oostenwiend soeiert heur lampion hinneweer. Ze schrikt zich kepot as de vlam ieneenent heur hiele kleurrieke lampke verwoest. Dan is t pikke duuster. Ze twiefelt even, mor t moet nou vlakbij weden, over n meter of twinteg moet ze bie de vlonder weden. Voag zigt ze n endje verderop et licht deur de gedienen van buurvrouw Boonstra hinschienen. Nog even deurzetten.
Dan zigt ze de vlonder, manmoedeg stapt ze der op en lopt noar de overkaant. Ieneenent glieden heur voeten onder heur vot, deur de vorst was t glad worden en ien n soort slow motion glidt ze t kolle wotter van e gracht ien. Ze begript niet wat er gebeurt, de kolle omslut heur, een gevuul van totoale onmacht, verlamming. Ze wiet niet wat ze doen moet, der binnen gien gedachten, der is allent mor dat gevuul van overgoave. Loat mij hier mor leggen, loat mij hier mor hiel langzoam votglieden noar t onbekende……
t Onweerstoanboare ienstinct tot overleven het uuteindelek wonnen. As ze n schofke loater thuus komt, tandenklapperend en verdoofd van e kolle, valt ze schreiend ien mammes aarms. “Wat i-der gebeurd kiend, wat bist ja nat en kold”…… Dan geft ze zich over aan e zörg en de warmte van heur mamme. Pabbe’s commentaar is wat aans: “Geft niks heur kiend, doar word je groot en stark van, want stark moe-je weden, iezerstark!” As ze loater op berre leit zingen die woorden nog noa ien heur kop. “Stark moe-je weden”. Ien e loop van e joaren is heur dat altied biebleven, zo gauw as der ok mor n kleinegheid was dat met wotter te moaken had, dan kwam et weer boven.
En nou is doar die zuster met dat glas wotter. Dat glas wotter, dat alle gevulens weer ien heur noar boven hoalt. Die de wroakgedachten om op dat lachende gezicht te houwen weer noar de achtergrond drift. Stark moet ze weden, iezerstark. Mörgen wordt ze holpen. Wordt ze schanzeerd veur de rest van heur leven. Toen de dokter n poar week leden tegen heur zeid had dat et mis was, had ze schreid. n Eindeloos gevuul van verloatenheid en onbekendheid met wat er kommen ging. Kolle was er west, dezulfde kolle as toen ze as klein kiend ien die gracht lag. Onmacht, verlamming en t gevuul van loat mor zitten. Loat mij hier mor votglieden ien t onbekende. t Ienstinct tot overleven het et weer wonnen. Langzoam was de realiteit ien heur hazzes weer boven kommen. t Is niet aans. Die borst moet er gewoon òf en dan kin ze meschien wel gewoon weer deurleven. Meschien kin ze wel gewoon old worden en met genieten van klein- en achterkleinkiender. Kin ze met ze op vekanzie en lekker zwemmen ien e grote zee. Heur ogen goan glanzen, ze vuult zich stark worden, iezerstark. Dan brengt de zuster heur t tweede glas wotter. Ze lacht!
Piet de Vries:
Mientje: ‘Mien lutje lanteern, is zie dij zo geern!’
