Verdeeldheid in Aduard: Is terughalen de Lindt wel de moeite waard?

ADUARD - De plannen van de gemeente Westerkwartier om het kanaaltje De Lindt opnieuw uit te graven, leiden tot bezwaren bij een aantal buurtbewoners in het dorp. Speciaal daarvoor werd een buurtcommissie in het leven geroepen om uit te zoeken of de plannen wel de moeite waard zullen zijn en of het bedrag dat daarmee gemoeid is, wel zinvol is. ‘Dit uitgraven is een slecht plan dat veel van waarde blijvend vernietigt. Terwijl met een beter plan voor de bestaande situatie de genoemde effecten wel positief kunnen zijn’, vertelt commissielid Jetze Dijkstra. Toch zijn er ook een aantal bewoners die vinden dat het herstel van de oude Lindt wel de moeite waard is. Daardoor is er nu enige verdeeldheid in het dorp ontstaan. 

1972: het jaar dat De Lindt in Aduard werd gedempt. Inmiddels staat er op de locatie waar ooit het kanaaltje liep een speeltuintje. ‘Deze heeft onlangs nog een opknapbeurt gehad’, vertelt Dijkstra. ‘Over de zomermaanden zijn er regelmatig kinderen te vinden die een balletje trappen of spelletjes aan het spelen zijn.’ Samen met buurtgenoot Irene Visser loopt hij over het pleintje. Achter het speeltuintje begint het kanaal dat richting de stad loopt. ‘Vroeger liep deze dus door het hele dorp en was het een belangrijke aanvoerroute voor het klooster. Die functie heeft het kanaaltje allang niet meer.’ 

Die plannen voor het uitgraven van het oude kanaaltje in de kom van Aduard zijn niet nieuw. ‘Nee, die ideeën doen al een paar jaar de ronde’, zegt buurtbewoner Dijkstra. ‘Het is ooit begonnen met een soort afstudeerproject van een aantal studenten die onderzoek deden naar de cultuurhistorische waarde van het water.’ Op zich zijn de bewoners niet tegen het terugbrengen van een stukje historie, maar daarvoor moet een stuk natuur worden opgeofferd. ‘Is dat de moeite en de kosten waard?’, vraagt Visser zich af. ‘Alleen de onderzoekskosten zijn al 80.000 euro. Moet je nagaan wat het gaat kosten om het hele project te realiseren?’

De buurtcommissie plaatst grote vraagtekens bij het plan om de ruim tweehonderd meter van de gedempte Lindt weer uit te graven. Volgens haar is de voorgestelde waterberging te klein om daadwerkelijk nut te hebben. ‘Dit hebben we bovendien bevestigd gekregen door het waterschap’, stelt Dijkstra. De commissie stelt dat de schaal van het project niet in verhouding staat tot de verwachte opbrengst en dat het risico bestaat dat er vooral een symbolische ingreep wordt gedaan. ‘Moet je eens kijken wat hier staat aan planten, struiken en bomen. Het zal toch doodzonde zijn als dit verdwijnt?’

Ook het argument van klimaatadaptatie overtuigt de bewoners niet. Het huidige park is destijds na de demping zorgvuldig ingericht en bevat inmiddels veel volgroeide bomen en struiken. Deze zorgen voor schaduw, verkoeling en wateropname en dragen bij aan een aangenaam leefklimaat. ‘Juist bij toenemende hitte is dat erg prettig’, vervolgt Visser. ‘Vooral in de zomer is het daar soms extreem warm.’ Bovendien is het park een woon- en broedplek voor vele soorten vogels en insecten. Waaronder soorten wilde bijen, uilen, vleermuizen. Volgens de buurtcommissie is deze groene structuur ecologisch en op het vlak van klimaat van grotere waarde dan het realiseren van een smalle waterstrook. 

Daarnaast vindt de commissie dat de cultuurhistorische meerwaarde van het plan beperkt is. Hoewel De Lindt een belangrijke rol speelde in de kloostergeschiedenis, wordt met het huidige voorstel slechts een klein en historisch minder relevant deel zichtbaar gemaakt. ‘Ruim 600 meter wordt niet uitgegraven. En dat is historisch gezien het meest interessante deel’, vertelt Dijkstra. ‘In dat geval kun je beter de oude gracht om het klooster weer uit gaan graven. Dat zal met betrekking tot de cultuurhistorische waarde beter zijn.’ Het meest betekenisvolle traject, richting Hofstraat en de voormalige haven, blijft buiten beeld. Tegelijkertijd krijgt de kloostergeschiedenis in het dorp al ruime aandacht via informatiepanelen en interactieve voorzieningen. Investeringen in bestaande cultuurhistorische instellingen, zoals het Kloostermuseum, zouden volgens de buurtcommissie effectiever bijdragen aan het behoud en de beleving van dit erfgoed. ‘Wellicht is het een goede suggestie om het Kloostermuseum financieel te steunen bij de renovatie en uitbreiding van het huidige gebouw. We zijn namelijk druk bezig om het bijgebouw als museum in te richten om de geschiedenis van het dorp nog verder uit te lichten.’ 

Niet iedereen is het met de punten van de buurtcommissie eens. Zo is Jakob Loer juist voor het terugbrengen van het oude kanaaltje. ‘Dat hoort gewoon bij de geschiedenis van Aduard. Dit was vroeger één van de mooiste ingangen van Groningen, met een historische brug en sluis.’ Loer is historicus en houdt zich veelvuldig bezig met de historie van het kloosterdorp. ‘Het kanaal leidde vroeger naar de haven waar de monnikken hun goederen binnenkregen. Het heeft dus wel degelijk een grote cultuurhistorische waarde voor het dorp.’ Het terugbrengen van het kanaal zal moeten worden gefinancierd vanuit de gelden van Tennet. Dat zijn een soort compensatiegelden voor de hoogspanningsverbinding die door het landschap van het Westerkwartier loopt. ‘Dat geld is juist voor dergelijke projecten bedoeld, dus waarom zullen we juist nu niet beginnen met het uitgraven?’ 

Ook op recreatief gebied zijn de buurtbewoners het niet helemaal eens. ‘Het sportveldje en de speelplek worden veelvuldig gebruikt door buurtbewoners. Vooral na het grote onderhoud en het vernieuwen van materialen bij de speelplek zijn er weer regelmatig mensen te vinden. Door het uitgraven van de Lindt zouden deze voorzieningen verdwijnen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?’, vraagt Dijkstra zich af. Jakob Loer stelt juist dat het herstellen van een deel van het kanaal juist goed zal zijn voor het toerisme in het dorp. ‘Straks kunnen mensen met bootjes of kano’s nog verder het dorp in komen. Ook zal het van positieve invloed kunnen zijn op de waterhuishouding.’ 

Afsluitend wijst de buurtcommissie op de hoge kosten en risico’s, onder meer door aanwezige gas- en rioolleidingen en bekende bodemverontreiniging. Gezien de beperkte meerwaarde acht zij het plan niet verenigbaar met goed bestuur en pleit zij voor behoud en verbetering van de huidige situatie. Of De Lindt daadwerkelijk terugkomt, zal de komende tijd verder worden onderzocht!