‘In Leek zijn ze druk bezig om de stempassen voor de verkiezingen te printen’
LEEK - Zo’n zeventig duizend kilo papier en duizenden liters inkt: het is een enorme drukte bij Data B. Mailservice. Daar worden deze weken namelijk de stempassen en kandidatenlijsten voor de verkiezingen klaargemaakt voor eind oktober. Want voordat het kruisje met het rode potlood gezet kan worden, zijn er al heel wat stappen gezet bij het bedrijf in Leek. Voor directeur Steven Jansen zijn het spannende, maar uitdagende tijden: ‘We moeten extra scherp zijn op alle processen, want het mag niet gebeuren dat er straks iemand twee passen in de brievenbus krijgt. We liggen constant onder een vergrootglas.’
De rolcontainers staan al klaar om ingeladen te worden in de loods van Data B. Mailservice. Van de gemeente Westerkwartier tot de gemeente Midden-Drenthe: alles is keurig gesorteerd. Er zijn zo’n zestien vrachtwagens nodig om alle stempassen in envelop bij de stemgerechtigden te krijgen. Om een duidelijker beeld te krijgen: als je alle passen achter elkaar legt dan is dat de afstand van Leek tot Berlijn.
In de fabriek is het personeel druk in de weer om de deadline van 14 oktober te halen. Dan moeten namelijk alle passen bij de mensen thuis op tafel liggen. De voorbereidingen hiervoor begonnen al maanden geleden toen naar buiten kwam dat het kabinet was gevallen. ‘Dat kwam natuurlijk onverwacht, want normaal gesproken zijn deze documenten natuurlijk eens in de vier jaar nodig’, vertelt Jansen. ‘We hebben snel daarna al het materiaal besteld en om tafel gegaan met de gemeentes waaraan we de passen leveren.’
Het bedrijf drukt in totaal zo’n 6,5 miljoen stempassen en nog ruim 3 miljoen kandidatenlijsten. Die documenten worden niet in zijn geheel gedrukt, want de passen komen grotendeels compleet binnen. ‘Wij krijgen ze binnen op een grote rol’, legt Jansen uit. ‘Ze zijn al deel voorbedrukt met kenmerkende stempels en speciale folie. Dan gaan ze stuk voor stuk door de machine en printen wij de naam, adres en postcode op de pas. Ook de gegevens van de gemeente komen hierbij op. Daarbij moet je vooral denken aan de locaties waar mensen kunnen stemmen met openingstijden. Vervolgens gaan de passen terug op de rol en komen ze stuk voor stuk in een envelop gedaan.’
In deze drukke tijden is er vooral veel personeel nodig. Jansen vertelt dat er extra mensen zijn ingezet en de vakanties even aan de kant worden geschoven. ‘Dit moet met uiterste precisie gebeuren. We kunnen niet het risico lopen dat iemand straks twee passen in de bus krijgt, want dan staan we gelijk in de krant. We liggen constant onder een vergrootglas.’ Elke pas kent een unieke code en van elke ingepakte envelop wordt machinaal een foto gemaakt. ‘Op die manier kunnen we alles traceren en weten we zeker dat er geen fouten worden gemaakt.’
Toch staat het bedrijf in deze tijden niet helemaal in het teken van de verkiezingen. ‘Nee, alle andere werkzaamheden gaan ook gewoon door. Zo drukken we onder andere brieven voor de gemeentes en pensioenfondsen .’ En naast de landelijke verkiezingen staan de gemeentelijke verkiezingen binnenkort ook weer voor de deur. ‘Alles volgt elkaar in razendsnel tempo op, dus in deze periodes moeten we extra scherp zijn met zijn allen.’ Toch zijn er altijd risico’s verbonden aan het proces. Zo kunnen er machines stuk gaan of kan het personeel ziek worden. ‘Gelukkig zijn we daarop berekend en kunnen we dat probleem opvangen, mocht het zover komen.’
Het bedrijf in Leek heeft veel veranderingen gekend de afgelopen jaren. Al vanaf 1991 draait het bedrijf op volle toeren tijdens de verkiezingen. Richard Vermeulen heeft 21 jaar voor het bedrijf gewerkt en kijkt terug op een veelbewogen periode. ‘Vroeger waren de stempassen veel kleiner en hadden we niet zoveel bijsluiters als nu. Ook in de corona periode was het een bijzondere tijd op de werkvloer. Toen konden ouderen ook via de post stemmen. Dat was voor ons zeker even schakelen, maar dat is achteraf allemaal goed verlopen.’ Tegenwoordig gaat alles zo snel dat hij er niet meer aan kan kijken hoe vlot alles door de machines gaat. ‘Twintig duizend exemplaren per machine per uur. Dat kon je je vroeger echt niet voorstellen.’
De uitdagingen voor de komende jaren zijn vooral gericht op de online inmenging van hackers of andere vormen van sabotage via het web. ‘Daar zijn we constant mee bezig. We doen er alles aan om dat tegen te gaan en investeren fors in de beveiliging van de processen. Het gaat tenslotte wel om persoonsgegevens die we met man en macht moeten beschermen.’
Voor Jansen is het op 29 oktober een bijzonder moment als hij zelf in het stemhokje staat en een kruisje zet op het stembiljet. ‘Dat is toch wel een speciaal gevoel, want wij zijn daar zelf een onderdeel in geweest.’ Voorlopig is de drukte bij Data B. Mailservice dus nog niet voorbij, maar hoe bijzonder is het dat iemand uit Rotterdam straks een stempas ontvangt die gedrukt is in de fabriek in Leek? Op naar de verkiezingen!
