Doofstomme Oekraïense kunstenaar schittert met bijzondere creaties
ZUIDHORN - Hij moest weer van voor af aan begin toen hij twee jaar geleden naar Nederland vluchtte, maar nu exposeert de doofstomme Oekraïense kunstenaar Roman Chaliuk met tientallen werken in het Culturele Centrum in Zuidhorn. Voor Tony Simon en Anna van Gelderen van de Kunstcommissie is het een bijzonder en uniek moment: ‘Dit is zo’n emotioneel en speciaal verhaal dat we hier graag aan mee wilden werken.’ De thema’s op de kunstwerken lopen flink uiteen: van bloemen tot astronauten en van een luchtballon tot natuur. ‘Hij straalde van oor tot oor toen hij hoorde dat hij hier mocht exposeren.’
In de opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen in Marum trekken de kleurrijke, sprookjesachtige schilderijen van Roman Chaliuk direct de aandacht. Waar je ook kijkt, de muren zijn gevuld met zijn fantasierijke kunst. De doeken zijn nu echter tijdelijk verdwenen: tot eind november zijn ze te zien in het Cultureel Centrum Zuidhorn aan de Jellemaweg 3. Via de gemeente kwam Roman namelijk bij de Kunstcommissie in Zuidhorn terecht die het mogelijk maakt om werken in het gebouw te exposeren. ‘Die eerste indruk heeft veel bij ons losgemaakt toen we voor het eerste kennis maakten met de kunstenaar’, vertelt Simon. ‘Je gaat van de slagboom met bewaking naar een ruimte vol kleurrijke schilderijen in het opvangcentrum.’
Roman Chaliuk werd in 1978 geboren in Kiev. In juli 2023 vluchtte hij samen met zijn vrouw Nadiya naar Nederland, omdat het voor hen te gevaarlijk werd in Oekraïne. Beiden zijn doof en kunnen luchtalarmen niet horen. Hun huis, zijn vroegere werken en al zijn schilderspullen moesten ze achterlaten. In Marum begon Roman helemaal opnieuw, stapte over van olieverf naar sneldrogende acryl en ontwikkelde zich recent zelfs tot meester in een eigen techniek met vloeibaar glas. ‘In zijn eigen land heeft hij niet veel kansen om door te breken, omdat doofstomme mensen daar een achterstandspositie kennen. Nu hij hier is, komt hij helemaal tot bloei’, zegt Van Gelderen trots.
Hoewel hij in Oekraïne nooit naar de kunstacademie kon, vanwege zijn doofheid was daar geen plek voor hem, leerde Roman zichzelf schilderen. Hij werkte in allerlei banen om te overleven en schilderde vooral voor zichzelf, geïnspireerd door de natuur, de mensen om hem heen en zijn vrouw. Soms verkocht hij iets of gaf hij werken weg aan vrienden en familie. In Nederland vond hij een nieuw publiek en nieuwe motivatie. Mensen in zijn omgeving zagen zijn talent en moedigden hem aan. Voor het eerst voelde hij dat zijn kunst ook waarde heeft voor onbekenden. Zo begon hij te exposeren. ‘Het is een soort uitlaatklep voor hem als verwerking van de oorlog’, vervolgt Simon. ‘Dan is het juist bijzonder dat de schilderijen zo kleurrijk zijn, want hij heeft heftige dingen gezien en meegemaakt.’
‘Kunst is een taal die harten raakt en verhalen vertelt zonder woorden’, zegt Roman. ‘Elk schilderij is uniek en persoonlijk: een herinnering, een verhaal, een gevoel van vreugde of troost.’ Sinds zijn aankomst in Nederland is zijn werk “vol romantiek” geworden. Hij verwondert zich over de schoonheid van zijn nieuwe omgeving: de luchten, de velden, het licht. Die zijn dan ook terug te zien tijdens de expositie. Zijn tentoonstelling is te zien van zondag 28 september tot zaterdag 29 november in het Cultureel Centrum Zuidhorn.
