Gunter brengt uitgebreid werk over Kuzemer klooster uit

KUZEMER - Het is een lange zoektocht geweest voor auteur Gunter Brandorff: het schrijven van zijn nieuwste boek over het verdwenen klooster Kuzemer en de dorpskerk van Oldekerk. Wat begon als een wandeling door de omgeving eindigde afgelopen vrijdag in de presentatie van het werk. ‘Het was een grote uitdaging om dit boek uit te brengen, maar dankzij een aantal historische verenigingen en een archivaris zijn we erg tevreden over het eindresultaat.’

De aanleiding voor het boek was een wandeling met zijn dochter. ‘Zij woont in de omgeving, dus ik was hier regelmatig te vinden’, vertelt Brandorff. Het viel hem op dat het informatiebord over het klooster vervaagd was en niet meer voldoende zichtbaar. ‘Daar zit een verhaal achter, dacht ik toen.’ Daar is het balletje gaan rollen. ‘Toen heb ik me ingelezen en contact gezocht met lokale verenigingen.’ 

De grootste uitdaging was daarbij het vinden van niet-feitelijke informatie. Dus hoe gingen de mensen binnen de kloostermuren met elkaar om en hoe was het contact met de omgeving vanuit de vrouwen die in het klooster woonden? ‘Er zijn weinig bronnen overgebleven vanuit die tijd, dus dat was extra lastig. Het is uiteindelijk een puzzel met grote gaten gebleken.’ Een boek dat nog enige houvast kon bieden, was het werk ‘’De Heremiet’’ die lange tijd geleden al was geschreven. 

Toch kwam hij tijdens zijn zoektocht naar informatie uit op een aantal lokale historische verenigingen. ‘Dat heeft mij erg geholpen. Zij hebben mij zeker verder kunnen helpen.’ Ook kreeg hij steun van oud-archivaris Lucy die hem vooral heeft geholpen bij het gericht zoeken van informatie in de hoeveelheid aan documenten. ‘Het was soms echt orde in de chaos scheppen’, lacht Brandorff. Als dank voor haar hulp kreeg ze tegelijkertijd met wethouder Bé Schollema het eerste exemplaar van het boek uitgereikt in Niekerk. 

Het boek neemt de lezer mee op een fascinerende zoektocht naar de verdwenen dorpskerk van Oldekerk en het nabijgelegen Premonstratenzer nonnenklooster Kuzemer. Beide speelden eeuwenlang een centrale rol in het religieuze, culturele en economische leven van het Groningse Westerkwartier. Hoewel ze al lang uit het landschap zijn verdwenen, leven hun verhalen voort in archieven, oude kaarten, oorkonden, archeologische vondsten en volksverhalen. Het bijzondere is dat het een klooster was die volledig werd beheerd door vrouwen. Zo zorgden zij voor eten, onderhielden ze de tuin en werden er zieken verzorgd. In tegenstelling tot het klooster in Aduard, waar alleen mannen verbleven, was er bijvoorbeeld een totaal andere hiërarchie binnen de muren van het klooster Kuzemer. 

Günter Brandorff combineert diepgaand historisch onderzoek met oog voor detail. Zo krijgt de lezer inzicht in het dagelijks leven van de kloosterorde, de rol van kerk en klooster in waterbeheer, de invloed van lokale adellijke families zoals de Van Ewsums, en opmerkelijke gebeurtenissen als de ‘nonnenroof’ van 1480. Een hoogtepunt in het boek is de bespreking van het unieke ‘watercontract’ van 1385, waarin afspraken werden vastgelegd die tot op de dag van vandaag doorwerken in de waterhuishouding en waterbeheer in het Westerkwartier. Het boek over de geschiedenis van het verloren klooster aan de Kuzemerweg, even ten zuiden van Oldekerk, is vanaf nu te verkrijgen.