Gemeenteraad buigt zich over bestuursrapportage en programmabegroting
WESTERKWARTIER - De gemeenteraad boog zich afgelopen dinsdag 5 november tijdens het raadsoverleg over de bestuursrapportage en de programmabegroting. De begroting laat een saldo zien van 1,5 miljoen negatief, dat incidenteel gedekt wordt uit de algemene reserve. In 2026 breekt het ‘ravijnjaar’ aan waarin de rijks financiering verder afneemt en er een saldo van 7,6 miljoen negatief verwacht wordt. In de jaren erna wordt een saldo van 5,5 miljoen negatief verwacht. Dit dwingt de gemeente om in 2025 strategische keuzes te maken om een sluitende begroting voor de lange termijn te realiseren.
Rene Westerhoff - Dijkinga, fractieassistent van Lijst Dijkstra – Jacobi zette enkele vraagtekens achter de begroting. ‘Eén ding wordt mij wel duidelijk: het wordt in de huidige consulatie steeds moeilijker om investeringen tijdig weg te zetten’, zegt hij. ‘De bestuursrapportage laat weer een positief saldo zien. Ruim negen ton. Dat is mooi, zou je zeggen. Beter geld over dan te kort. Achter de vraag of het hier wel bij blijft, zet ik dikke vraagtekens. Want als je naar de vorige jaarrekening kijkt, dan ben ik bang dat het hier niet bij blijft. Het wordt steeds meer, we houden steeds meer geld over.’ Waarom de fractieassistent zich zorgen maakt, is omdat de gemeente bij het berekenen van de belasting, uitgaat van te hoge kosten. En dus te hoge geraamde belastingen. ‘Dat raakt onze inwoners in hun portemonnee. Inwoners die het financieel al moeilijk hebben.’ Daarnaast baat de overschrijding op jeugdzorg de fractie zorgen. ‘We betalen als gemeente steeds meer voor de jeugdzorg, omdat er steeds meer zorg wordt toegewezen. Zijn wij als maatschappij niet meer in staat om onze kinderen fatsoenlijk op te voeden? Of lopen wij gewoon achter de nieuwe franjes van de studiestress, keuzestress, consumptiedrift van jongeren aan? Alsof wij als jongeren niet achter soortgelijke keuzes aanliepen.’
Ook Jeroen Betten, fractievoorzitter van de VVD deelt de zorgen over de oplopende kosten van de jeugdzorg. ‘We hebben met elkaar een preventiebeleid neergezet en ik wil graag weten van het college: hoe staat het ervoor? Want die kosten blijven oplopen. Ik ben op zoek hoe we het tij gaan keren. Want je ziet dat het steeds meer gaat drukken. Niet alleen de jeugdhulp, maar het sociale domein in zijn geheel drukt op de begroting. Dat wordt zorgelijk en dat kan dingen gaan verdrukken.’
Wethouder Bé Schollema begreep de vragen over de jeugdzorg en reageerde: ‘We hebben het er in deze ruimte al regelmatig over gehad, dat de kostenstijging door blijft lopen en dat dat sinds de transitie in de jeugdzorg een landelijke trend is. De hervormingsagenda moet daarvoor soelaas bieden.’ De gemeente werkt er inmiddels aan om met de eigen medewerkers meer kostenbewust bezig te gaan. ‘U weet ook dat binnen de huidige jeugdwet, de jeugdzorg, jeugdhulp een open einde regeling is. Dus totdat het moment dat het rijk dat niet verandert of ons daar extra voor bekostigt, hebben we het daarmee te doen.’
Rogier van ’t Land, Fractievoorzitter D66 sprak over twee opvallende dingen. Namelijk de status van de discussie met de provincie over snel internet in het Westerkwartier en de aanleg van het fietspad tussen Zuidhorn en Leek. ‘Ik hoop dat die er sneller komt dan de Lelylijn. Elke keer zijn we geld aan het beschikbaar stellen voor het fietspad, maar het komt er maar niet. Wanneer wel?’ ‘Ik droom ’s nachts wel eens dat ik over een rood lopertje een lintje van een fietspad doorfiets. Maar helaas is dat bij dit fietspad nog niet het geval’, reageert wethouder Harry Stomphorst. De wethouder wil graag dat het fietspad er komt en zet alles erop in. ‘Maar het tracee is een zwaar onderwerp met de provincie. Dan heb je altijd te maken met een medeoverheid en dat zitten wat verschillende ideeën.’ Toch ziet hij het positief in: ‘We zitten op het goeie spoor, zegt hij. ‘Ik wil het heel graag zo snel mogelijk realiseren.’ Voor het snelle internet is de gemeente afhankelijk van aanbieders, legt wethouder Bert Nederveen uit. ‘Het ligt dan ook bij de aanbieders.’
Het is deze keer een bijzondere begroting, volgens wethouder Nederveen. ‘Als je achteruit kijkt naar de eerste jaren van het Westerkwartier, dan kun je eigenlijk spreken van zeven vette jaren, als je kijkt naar de jaren 2019 tot en met 2025.’ Na zeven vette jaren zijn we op weg naar het ravijnjaar, vervolgt hij. ‘Of dat ravijn zeven jaar duurt, weet ik niet, en of het in alle mate komt, weet ik ook niet. Maar het geeft deze begroting wel een bijzondere status.’ Dat betekent dat er moet worden nagedacht over scherper begroten, waar de gemeente het laatste jaar al wat naar voorsorteerde. Hoeveel precies is nog niet te zeggen, daar lopen namelijk nog onderzoeken naar. ‘We zullen meer risico’s moeten gaan nemen, ook bij het begroten. Dat betekent dat er ook wel eens iets kan tegenvallen. En dat betekent dat zowel bij het opstellen van de begroting als bij de bestuursrapportages dat we er beter op gaan zitten en beter gaan monitoren’, besluit Nederveen. Het raadsoverleg stelt voor het voorstel als bespreekstuk te behandelen in de raadsvergadering van 13 november 2024.
