Het grootste geheim van Zoutkamp: Wie wordt de garnalenkoningin?
ZOUTKAMP - Al vanaf de allereerste vlaggetjesdag wordt ieder jaar op tweede pinksterdag de nieuwe garnalenkoningin door de Zoutkamper vissersvloot binnengehaald. Wie de nieuwe koningin wordt, blijft tot dat moment een groot geheim. De commissie Garnalenkoningin van Stichting Vlaggetjesdag kiest ieder jaar de gelukkige Zoutkampse uit. Stephanie Muller en Aagtje Van der Veen - Zwart nemen die verantwoordelijk op zich: ‘Er zijn hier drie mensen met een groot geheim’, vertelt Van der Veen - Zwart.
De traditie is begonnen in 1959 toen de allereerste Vlaggetjesdag werd gehouden. De Zoutkamper huisarts dr. K.H. Que. was de drijvende kracht achter het evenement. Het verhaal gaat dat het allermooiste schip de garnalenkoningin op pinkstermaandag op mocht halen. De schepen zagen er daarom altijd tip top uit; want dat was niet zo maar iets. Nog steeds wordt ieder jaar het mooiste schip uitgekozen. Dat ‘koninginnenschip’ heeft de eer de garnalenkoningin, haar hofdames en bloemenmeisje en de scheepsknapen te vervoeren naar Zoutkamp. Maar hoe worden die gekozen?
Stichting Vlaggetjesdag, die het jaarlijkse evenement organiseert, heeft een speciale commissie die zich richt op het kiezen van de koningin. Stephanie Muller en Aagtje Van der Veen - Zwart zijn de twee leden. Voor Muller is het haar eerste jaar in de commissie, terwijl Van der Veen - Zwart al veertien jaar de garnalenkoningin uitkiest. Bijzonder is dat Muller zelf een aantal jaar terug ook de garnalenkroon mocht dragen, namelijk in 2019. ‘Toen ik werd gevraagd, heb ik gelijkger ‘ja’ gezegd’, blikt ze terug. Normaalgesproken wordt de koningin ieder jaar opnieuw gekozen, maar door corona mocht Muller drie jaar lang de titel dragen. Naast garnalenkoningin, is ze ook eens hofdame geweest en zelfs ‘scheepsknaapje’, die ook op pinkstermaandag meevaren op het koninginnenschip. ‘Ik heb alle rollen gehad, behalve bloemenmeisje’, zegt Muller lachend. ‘Dat maakt het nu ook zo leuk om zelf te kunnen kiezen wie wat gaat worden. Juist omdat je weet wat er allemaal bij komt kijken.’
Aan het worden van de nieuwe garnalenkoningin zitten een paar eisen: zo moet de kandidaat in Zoutkamp zijn geboren of er wonen, is ze tussen de 25 en 35 jaar oud, heeft ze affiniteit met de visserij én is het essentieel dat ze welbespraakt is. Op pinkstermaandag wordt namelijk van haar verwacht dat ze een rede zal geven. ‘Vroeger was het zijn van de koningin vooral leuk tijdens Pinksteren, maar tegenwoordig heeft ze echt een functie’, zegt Van der Veen - Zwart. ‘Je bent het boegbeeld van de visserij.’
Zodra er een geschikte kandidaat is gevonden, moet ze in het diepste geheim worden gevraagd. Niemand mag iets doorhebben of zelfs maar vermoeden. Zo werd Muller bijvoorbeeld gevraagd tijdens het hardlopen. ’Voordat ik in de commissie zat, was mijn vriendin Gerie degene die de koningin uitkoos. Toen we aan het hardlopen waren, vroeg ze mij ineens. Het kwam zo onverwachts: tuurlijk hoop je als Zoutkamper dat je het een keer mag worden, maar het was toen september. Dan ben je er nog helemaal niet mee bezig.’ Dit jaar is de vraag in de vorm van een appje verstuurd. ‘We hebben haar op een avond het bericht gestuurd. Daarvoor moesten we natuurlijk 100% zeker zijn dat ze thuis was en dat zij als enige nog wakker was. Het was dan ook erg laat toen we het hebben verstuurd’, vertelt Muller. ‘Vroeger ging dat nog niet zo makkelijk’, blikt Van der Veen - Zwart terug. ‘Ik weet nog dat we een jaar iemand heel stiekem in de supermarkt hebben gevraagd, of dat we een keer een hofdame hebben gevolgd in het bos toen ze met de hond liep.’ Zodra de koningin is gevonden, wordt er gekeken naar de hofdames en het bloemenmeisje. Ook die namen blijven geheim tot aan de Vlaggetjesdag. ‘De gouden regel is nooit geen namen noemen. Je benoemt iedereen bij hun functie, dus hofdame 1, bloemenmeisje of de garnalenkoningin, en niet bij naam. Zo kan je je niet verspreken. Het geheim is dan ook nog nooit verklapt’, zegt Van der Veen - Zwart.
Op dat moment komt de dochter van Van der Veen - Zwart binnen: Gerie van der Veen. Zij heeft ook lange tijd in de commissie gezeten, maar dit jaar niet meer. Dat betekent dus ook dat zij pas op Vlaggetjesdag te weten komt wie de koningin gaat zijn. ‘Toen ik nog in de commissie zat, kon ik het best irritant vinden als mensen mij vroegen wie het was. Nu doe ik dat zelf ook’, vertelt ze lachend. ‘Ik heb wel ideeën wie het zou kunnen zijn, maar echt zeker weten, doe ik het niet.’ Maandagmiddag 20 mei zal de grote vraag eindelijk worden beantwoord. Zodra het eerste schip de haven invaart, kan iedereen zien wie de garnalenkroon van Miriam Horn zal overnemen. ‘Je werkt er het hele jaar naar dat ene weekend toe. Ik kan niet wachten om op Pinksteren rond te kijken en te denken: ‘zo, dit hebben we even geflikt met z’n allen.’ Hoewel de toekomst van de garnalenvisserij onzekerheden kent, is één ding zeker: Vlaggetjesdag in Zoutkamp blijft bestaan. ‘Tegenwoordig wordt het steeds strenger qua regelgeving. Misschien dat het er over tien jaar anders uitziet, maar dat we dit blijven vieren, staat vast’, besluiten de twee commissieleden.
