Geitenboer Egbert vreest voor zijn levenswerk
LEEK/DORKWERD – Met zijn blonde dreadlocks en vriendelijke, open uitstraling is Egbert ter Veen een opvallende verschijning op de Streekproductenmarkt Nienoord in Leek. De geboren Hoogkerker verkoopt er de vruchten van zijn noeste arbeid: onder andere kaasjes, yoghurt en worstjes van zijn geitenboerderij in Dorkwerd.
Geitenhouderij Ter Veen is een bedrijf zoals voorvechters van de landbouwtransitie voor ogen staat: kleinschalig, geworteld in de regio en met oog voor natuur, mens en dier. Boer Egbert kan de toekomst lachend tegemoet zien, zou je denken. Maar wethouder Kirsten de Wrede (PvdD) van de gemeente Groningen presenteerde een raadsvoorstel waarin wordt gesteld dat geitenbedrijven binnen de gemeentegrenzen nog slechts 20 dieren mogen tellen. Als dit voorstel wordt bekrachtigd door de raad, is dat de doodsteek voor de enige geitenboerderij binnen de gemeentegrenzen van Groningen: die van Ter Veen. Uit pure wanhoop zette geitenboer Egbert 16 januari op petitie.nl een pleidooi voor het behoud van de productie van lokale geitenmelk, -kaas en -vlees in Groningen. Deze petitie was maandagochtend vroeg ruim 1400 keer ondertekend. Ook door omwonenden, mensen die vanuit hun huis de geiten in de wei kunnen zien.
In 2021 kondigde Groningen al een geitenstop af, om uitbreiding van de bestaande geitenboerderij of de vestiging van nieuwe geitenhouders te voorkomen. De volksgezondheid zou hiermee zijn gediend. Uit onderzoeken bij huisartspraktijken in Zuid- en Midden-Nederland bleek een correlatie tussen de kans op longontsteking en wonen in de nabijheid van grootschalige pluimveebedrijven of boerderijen met 600 tot 2000 geiten. Vervolgens wordt al jaren onderzoek gedaan om een duidelijk oorzakelijk verband aan te tonen. Dit is tot op heden niet gelukt. De geplande presentatie van onderzoeksresultaten is met twee jaar uitgesteld. Desondanks wordt het belang van de volksgezondheid voor wethouder De Wrede aangegrepen als motivatie van de gestelde bedrijfslimiet van twintig geiten. Met dit aantal is hooguit nog hobbymatig geiten houden mogelijk. Zelfs de kinderboerderij in het Groninger Stadspark heeft al een drievoud van dit aantal, blijkt uit het raadsvoorstel.
Egbert ter Veer houdt zestig melkgeiten, vrij en blij in de landerijen rond de kleine boerderij van zijn ouders Theo en Marietje ter Veer bij Dorkwerd. Vanuit de open serrestal worden de geiten zoveel mogelijk geweid. “In 2022 zat ik zelfs op driehonderd dagen weidegang”, zegt Egbert. “Lammetjes mogen van mij melk drinken bij de moederdieren. Bokjes worden niet al na twee weken afgevoerd om verwerkt te worden tot hondenvoer. Alle dieren worden hier groot. Vleesgeiten en slachtrijpe bokjes gaan naar de kleinschalige slachterij Kroon in Groningen. Ze komen de gemeente niet uit. Daarna wordt het vlees tot kwalitatief hoogwaardige producten verwerkt, voor menselijke consumptie.”
Het bezorgt de Dorkwerder geitenboer veel frustratie en stress dat nieuw beleid van de gemeente rechtstreeks zijn levenswerk in gevaar brengt, zonder dat is onderzocht of een klein bedrijf als dat van hem een gezondheidsrisico betekent. “Ik heb bovendien geen boerderij waar geiten jaarrond bij elkaar in een stal worden gehouden, maar een weidebedrijf. Daar is helemaal geen onderzoek naar gedaan.” Door of namens de wethouder is geen contact met hem gezocht, hoewel hij de enige geitenboer in de gemeente is. Ter Veen stuurde de gemeentepolitici vorige week een schriftelijke uitnodiging, maar heeft daarop nog geen reactie gehad.
Volgens Egbert geeft zijn manier van boeren geen gezondheidsrisico’s. “Kleinschalige, lokale voedselproductie heeft juist voordelen voor de gezondheid.” De melk van zijn grazende melkgeiten wordt eigenhandig door de geitenboer verwerkt tot kaas, yoghurt of halloumi (bekend als Groninger grillkaas). Ook zijn vleesspecialiteiten maken dat Ter Veen veel vaste klanten heeft. Niet alleen op de Streekproductenmarkt op Nienoord, maar ook op de Ommelander Markt aan de Korreweg in de Stad en aan huis in Dorkwerd (op woensdag- en vrijdagmiddagen tussen 14 en 16 uur). Daarnaast is Egbert ter Veen één van de ruim zeventig lokale voedselproducenten van De Streekboer, een noordelijk online streekproductenloket waar leden boodschappenpakketten kunnen bestellen die op een afhaalpunt in de buurt worden bezorgd.
“Mijn hoop is dat de gemeenteraad zich realiseert dat mijn geitenhouderij het niet verdient om onmogelijk gemaakt te worden op basis van onderzoek, dat niet representatief is voor mijn bedrijf en dat bovendien nog niet is afgerond”, zegt de Dorkwerder geitenboer. “Vanwege het belang dat door overheden wordt toegekend aan de landbouwtransitie, zou je eigenlijk mogen verwachten dat een kleinschalig voedselproducerend bedrijf eerder wordt gestimuleerd, in plaats van tegengewerkt.”