Vremde Wezens, de nieuwe Ik Proat Plat column

Afbeelding
Foto: FokjeOtter
Ik proat plat

Ien e krant van 17 september ston dat er die zotterdagoavond rond half negen n fel blauwgroen licht met n lange steert te zien was boven Grunnen. t Suusde met grode snelheid veurbij en t kwam vanuut Friesland, want doar hadden ze t ok zien. Veul minsen hemmen t zien en vroegen zich of:’Wat was dat?’
Was et n komeet of meschien n meteoor? Summegen wisten host zeker dat et de Nishimura-komeet was, mor n sterrenkundege zee dat et gewoon n vallende ster was, een meteoor. t Was gien wonder, mor wel n wondermooi gezicht.

n Poar doagen loater was er n paars/roze licht boven Friesland. Volgens de geleerden was dat et noorderlicht, terwiel ik altied docht dat dat groen was. Ien e eerste week van oktober wa-der n harde knal boven Grunnen. Wat was dat nou weer? t Was gien aardbeving, mor verscheidene minsen hemmen er melding van moakt. Eén vertelde dat de roamen der bol van stonden, t heule huus trilde. Al gauw kwammen ze der achter dat et deur de stroaljoagers van defensie kwam. Ze deden een oefening genoamd Frisian Flag en noa n poar doagen gaf defensie toe, dat et deur n stroaljoager veroorzoakt was. Minsen denken dan doagen lang dat er weer wat vremds ien ons luchtruum west is, wat we niet verkloaren kinnen. Op Facebook zie je dan weer de vremste ideeën veurbij kommen.

Joaren leden hadden we n buurman die nogal interesseerd was ien UFO’s, van die vliegende schuddels. t Onderwerp kwam elke keer weer op toavel met verjoardagsfeestjes en noa n poar borreltjes kwam er lös.

‘t Zol toch fantastisch weden as er es n keer zo’n UFO bij hum achter ien t laand landen zol!’

‘Nou, wat moeten wij hier dan met al die groene mantjes?’: vroegen we hum.

Hij docht dat er ok wel UFO’s wadden met groene vrouwtjes en die mochten hum dan wel metnimmen ien e UFO. Noa n poar doagen mosten ze hum toch wel weer terugbrengen. Hij docht dat er et oaventuur van zien leven metmoaken zol.

Wij moeken de kiender vroeger ok bang veur vremde wezens. Of dat pedagogisch verantwoord was, vroag ik mij nou sums of, mor t het wel holpen. We hadden nogal wat sloten om huus en om doar allemoal hekjes om te zetten, was onbegonnen wark. Dus moeken wij ze wies dat er ien elke sloot n kakkaloepes zat. Allinneg dat woord al zörgde der veur dat ze niet bij de sloten kwammen. Ien Seballeburen hemmen ze ok last van vremde wezens, ze hieten Mekoeten. De Mekoeten hemmen et dörp nog altied ien e ban, alle Seballebuursters wieten wel wat over de Mekoeten te vertellen.

Vroeger, en nou nog wel, leufende de minsen dat er meer was tussen hemel en aarde. Der werd niet allinneg ien God looft, mor ok ien duvels, zielen en andere vremde wezens zoas spoken en witte wieven. Der goan veul verhoalen rond over witte wieven, mor hemmen ze echt bestoan? t Is en blift een mythe. 

t Karakter van witte wieven is verschillend. Zo binnen der vriendeleke en behulpzoame witte wieven, mor ok valse en gemene. Al vanof de 13e eeuw wordt er ien ons laand sproken over witte wieven, ze worden beschreven as kwoadoardege wezens die nachts uut et moeras kommen en kroamvrouwen en lutje kiender metnimmen. Witte wieven zollen ok grode snoepers west weden, t verhoal gijt dat ze gek binnen op pannenkoeken. As men n bord pannenkoeken achterliet op t laand en loater weeromkwam, dan hadden de witte wieven al et wark al doan. Ok wadden ze dol op bier en melk. Vroeger was t op veul boerderijen de gewoonte om zulf bier te brouwen. Bij één van die boeren was elke mörgen al et bier op. De knecht het hum op n nacht verstopt ien t hooi en zag dat één van witte wieven zich te goed deed aan t lekkere zelfgebrouwde bier. Toen de knecht teveurschien kwam, verdween t witte wief en ze is nooit weerom kommen. Nuchtere minsen, zoas wij Westerkwartierders wieten dat et gewoon een mistflard was.….., toch?

Ik wil jim met dit verhoal vast ien e stemming brengen veur Halloween. De dag dat we mekoar bang moaken met enge verhoalen over geesten, rondzwevende zielen, bebloede onthoofde minsen en andere griezelege wezens.

Leneke Struiksma

Mientje: ‘Doe hest gien gebelschop neudeg bist al lèlk van dijzelf!’

UIT DE KRANT