Wotter en oorlog
Ien n oorlog kin wotter n belangrieke rol speulen. Dat kin we nou wel weer zien bij de Straat van Hormuz bij Iran. As Iran der gien schepen meer deurlet en Trump bedenkt weer wat vrimds, dan hemmen ok wij n dik probleem, dat al mor groder wordt. Dat heuren we doageleks op et nijs en vernimmen we al aan e pomp. De Straat van Hormuz is n belangrieke verkeersoader veur de deurvoer van aardolie. De leste joaren, veurdat de kribberij tussen Trump en Iran lösbarstte, vervoerende eulietankers zo’n 20 miljoen voaten per dag deur de stroat. Deur de òfsluting is de euliepries en dus de brandstof veur onze auto’s enorm stegen. De Straat van Hormuz is op zien smalste punt zo’n 33 tot 40 km breed, mor de voargeul is mor drie kilometer breed ien beide richtingen. De stroat is n belangrieke troef ien dizze oorlog.
Ien 1672 het wotter ok n belangrieke rol speuld ien n oorlog. Bommen Berend, dat is de bijnoam van Bernhard van Galen, de bisschop van Munster, belegerde ien 1672 de Stad. Bommen Berend werd zo noemt omdat hij heul wat bommen en kanonnen bruukt het om de Stad te verovern. Ondanks al die bommen is t hum niet lukt om Grunnen ien te nimmen, mor de stad het er wel grode schoade deur leden. Carl von Rabenhaupt, een edelman uut Westfalen, had de leiding over de verdedeging van Grunnen, hij had n goeie strategie bedocht . Hij liet et gebied rond de Stad onder wotter zetten, om zo de opmars van de vijand te belemmern. As Bommen Berend aanvallen wol, dan mos dat via de zuudkant, vanuut wat nou Drenthe is. Von Rabenhaupt liet aan e zuudkant van Stad alle bruggen òfbreken om de vijand flink dwars te zitten.
Von Rabenhaupt had twinteg zwoare kanonnen en hij liet grode veurroaden munitie en eten aanleggen. Burgers en studenten, die wadden toen ok al ien Grunnen, werden bewoapend en ienzet om de stadsmuren te verdedigen.
Toen Bommen Berend de Stad belegerde wist von Rabenhaupt toch de beveurroading van de Stad via t Reitdiep open te holden.
De strategie was succesvol en ondanks al de bommen en bestörmingen van Bommen Berend is t hum niet lukt de stad te verovern. Doarom wordt er op 28 augustus nog altied t Grunnens Ontzet vierd. t Is wel vremd dat dan ok altied Bommen Berend noemd wordt, terwiel toch alle eer noar Von Rabenhaupt (Foto: Beeldbank Groningen: Penning met de beeltenis van Rabenhaubt en van Galen)goan most. Wel binnen der zowel ien Grunnen as ien Assen stroaten noar Von Rabenhaupt noemt. Pas ien 1972 kreeg hij n beeld ien Stad, et stijt achter t Stadhuus op t Waagplein.
Ien dizze oorlog bleek ok mor weer dat wotter een belangriek woapen wezen kin.
Ok ien e strijd ien Oekraïne wordt wotter bruukt om de tegenstander et zo lasteg mogelek te moaken.
Dammen worden bombadeerd deur de vijand, as gevolg doarvan moeten de minsen evacueren en ontstijt er veul milieuschoade. Zelfs de wotterleidings worden onkloar moakt.
Aan t enne van e Tweede Wereldoorlog bliezen, de zich terugtrekkende Duutsers, op twee plakken de diek van de Wieringermeer op. t Gevolg was dat et IJsselmeerwotter met kracht de polder ienstroomde en de heule polder onder wotter kwam te stoan. De polder was ien 1930 nog mor net dreugleid en deur dizze doad van de Duutsers kwam 20.000 hectoare landbouwgrond weer onder wotter te stoan.
Zo’n 7000 bewoners, heur dieren en ok nog es 1000 onderdukers mosten vluchten veur t wotter. Drie dörpen en 520 boerderijen kommen groten deels onder wotter, op summege plakken steeg t wotter tot wel vier meter.
Noa de bevrijding bliekt de schoade enorm, de heule oogst verwoest en ok nog es alle landbouwwerktugen binnen onbruukboar worden.
Woarom deden de Duutsers dit? Ze dochten zo de opmars van de Geallieerden te kinnen stoppen, mor dat was vrij kansloos. Ze wadden bang dat de Geallieerden vanuut de lucht landen zollen ien e Wieringermeerpolder, as de polder onder wotter ston, dan was landen onmogelek.
Waarschienlek was t meer om de Nederlandse bevolking te treffen en de ingenieurskunst te vernielen. Dit was één van de leste grode doaden van de Duutsers om ons land te vernielen.
Noa de bevrijding het et nog lang duurd veurdat de herstelwerkzoamheden op gang kwammen.
En zo binnen der nog wel meer veurbeelden te noemen woar wotter een belangrieke rol ien n oorlog speult, sums om je te verdedigen en sums om land te verovern.
Leneke Struiksma
Mientje: “Et is as wotter en vuur!”.