IPP Tolbertervoart
Tolbert is van oldsher n agrarisch dörp en dat is t deur de joaren hin ok altied bleven. Toch wol men aan t inne van e 19 de eeuw wel met ien e voart der volkern, dus von men dat er wat gebeuren mos, de geïsoleerde ligging van t dörp mos opheven worden. Bie de gemeente Leek werd er gedurende n groot aantal joaren lobbyd om n grote ontsluting te kriegen en noa veul soebatten kwam der eindelek gruun licht, de Tolbertervoart werd groaven. Ien 1906 was t kloar en kon der opend worden. t Kenoal was 2,7 kilometer laang, begon stief aan e Holmwoardat n hoavenaanleid werd en eindegde ien t Leekster Hoofddiep. Doarmet was der n directe aansluting met Stad, dat zörgde veur n bult reuring, Tolbert heurde der eindelek bie. Mor, zeuvenjoarloater werd de tramlien van Stad noar Drachten aanleid en doardeur begon de voart gelieks al n stuk minder interessant te worden. Al met al kwam de klad er ien en dik n halve eeuw loater, ien 1968 is de hoaven alweer dempt. De aansluting op e Leekster Hoofdvoart was toen al dicht, de Tolbertervoart is verworden tot n prachteg stukje natuur. Toen der wat industrie ien Tolbert kwam i-der eerst nogal wat òfvalwotter op loosd, net as rommel van e noodslachting, mor doar is al gauw n inne aan kommen. t Leste woordat de voart goed veur was, was dat er de iesboan swinters veurzag van wotter. Mor sinds veureg joar is dat ok veurbie, want Tolbert het ienmiddels n mooie verharde boan achter de CazemierBoederij.
Wat rest is nou n prachtege voart, woar minsen groag bijlaangs fietsen en kuiern. Ien t joar 2000 beston de ploatseleke Rederijkerskamer 100 joar en ter gelegenheid doarvan heb ik n revue schreven woarien we n ode aan de Tolbertervoartbrocht hemmen.
Die wol ik jim hierbij niet ontholden.
Woar populieren joaren rusen
en ritseln ien et blauwe zwerk,
doar leit n lint van rustegwotter,
doar leit de voart, met els en berk.
De kanten vol met reit en kroagen,
de dieptes met veul bragel en vis.
Het wotter mos de boten droagen
wiel t pad ernoast veur de landröttenis.
De voart, die brocht de vertes dichter
gaf ons een weg, noar hiel ver vot.
De boten kwammen, hoalden, gingen,
ze brochten ons wat vrimd genot.
De voart, het kenmerk van n tiedperk
het nou veul rust en vrede ien tel.
De voart, geboren uut het groafwark
drukt ok zien stempel op Tolbert del.
Die voart, loat hem veur ieuweg blieven
met zien begroeiing, eenden, rijt.
Dan zel de herinnering altied drieven
op de voart woar t verleden achter leit.
Piet de Vries.
Mientje: “Elke goeie visser ontglipt wel es n oal”.