Schrijver Janneke Holwarda: ‘We bestaan uit verhalen’
NIEHOVE - Janneke Holwarda interviewt al ruim een jaar mensen die ze tegenkomt met een boek. Van een meisje van 9 in een boom tot een vrouw van 80 op een bankje. ‘We bestaan uit verhalen,’ zegt ze. ‘We zijn verhalen, we maken onze verhalen, en van onze verhalen maken we weer nieuwe verhalen.’
Het Kerkpad in Niehove doet eerder Frans dan Gronings aan en leidt dromerig naar het huis van schrijver Janneke Holwarda. ‘Holwarda met een 'a', gebaseerd op een spelfout waarschijnlijk – uit vervlogen tijden,’ verduidelijkt Janneke gastvrij, terwijl ze de deur van haar werkkamer opent. Het huis - een rijksmonument uit 1860 - straalt rust en geschiedenis uit.
Haar werkkamer bevat boeken, ook eigen werken, beeldende kunst en een originele kleur verf op plafond en binnenluiken. In deze kamer ontvangt ze haar coachingsklanten voor Tycha – Grieks voor geluk, lot, toeval – het bedrijf dat ze als alleenstaande moeder van twee dochters begon in Utrecht en voortzette in Niehove. Mercurius, in de Romeinse mythologie de god van de handel, staat op de hoek van haar bureau. Je zou denken: hier schrijft een auteur haar romans. Maar niets blijkt minder waar: Janneke schrijft in haar schrijfhuis dat buiten de woning gesitueerd is.
De boekenblog: de eerste ontmoeting
Ruim een jaar geleden begon ze met het aanspreken van mensen die in de publieke ruimte een boek lazen. Het idee was gebaseerd op de vele berichten over ontlezing. Tijd om daar iets tegenover te stellen, dacht Janneke.
De eerste persoon die ze aansprak was een man op een veerboot. Hij stond bij het autodek te wachten, en las. In haar boekenblog schrijft ze: ‘Op de boot van het eiland naar het vasteland, de haven in zicht, staat, geleund tegen een hek dat toegang geeft tot het autodek, een man te lezen. 'Is het spannend?' vraag ik.’ Hij las Haar naam was Sarah en voor ze het wist vertelde hij dat hij normaal alleen op het eiland las, maar nu het boek wilde uitlezen omdat het ook over hem ging, over hem én zijn familie. Ze maakte er - met toestemming - een compact verslag van voor haar boekenblog en in alle interviews daarna heeft ze altijd gevraagd 'Wat heeft het boek met jou te maken?'
In deze tijd is iemand aanspreken gewaagd, maar het contact maken gaat haar makkelijk af. Ze vertelt dat het voor haar boekenblog is en dat ze het anonimiseert.
Boeken en verhalen
Een jongedame van 23 jaar, reizend in de intercity, vertelde: ‘In de boekhandel loop ik altijd eerst naar de toptien-tafel. Daar lag deze op nummer twee en ik wist meteen: die moet ik hebben.’ Terwijl ze verder las in Popcorn Donut Kaassouffle, een boek over een jonge vrouw met een onstilbare honger, stopte ze een snoepje in haar mond.
Veel van de ontmoetingen zijn speciaal. ‘Op een perron, 's avonds laat, zat een meisje van 20 op een houten bank in elkaar gedoken, capuchon van haar hoodie op, wachtend op de laatste trein en verscholen in een roze boek ‘Anne of the Island’. Het meisje vertelt even later aan Janneke dat ze de reeks verslindt, met de hoofdpersoon meeleeft, met vreugde, maar ook met het verdriet om de dood van een dierbare jeugdvriendin. Haar is hetzelfde gebeurd, toen ze twaalf was.
Janneke wil doorgaan tot ze alle leeftijden heeft geïnterviewd. Maar er is ook een diepere wens. Recent las ze over 'performatief lezen' – jongeren die zich laten fotograferen met een boek als imago. ‘Het zou fijn zijn als dit blogje die mensen daadwerkelijk aan het lezen zou kunnen krijgen.’
Zelf is ze nog nooit aangesproken terwijl ze zat te lezen. ‘Ik zou het ontzettend leuk vinden,’ zegt ze. Maar ze vermoedt dat ze de enige in Nederland is die dit doet. ‘De remming die ik probeer te doorbreken – veel mensen hebben daar de moed niet voor, of weten niet hoe dat moet.’ Haar ogen lichten even op: ‘Ik ben altijd uit op contact. We bestaan uit verhalen, we doen niet anders, we zijn verhalen, we maken onze verhalen en van onze verhalen maken we weer nieuwe verhalen.’
De boekenblog van Janneke Holwarda verschijnt tweewekelijks op haar site www.jannekeholwarda.nl en wordt ook gepubliceerd in vakblad Boekblad.