Het Victory museum: geschiedenis die aanzet tot nadenken en actie
GROOTEGAST – In een tijd waarin verhalen over de Tweede Wereldoorlog steeds verder van ons af lijken te staan, weet het Victory Museum jong en oud te raken. De missie is even helder als krachtig: “Nieuwsgierig naar binnen, nadenkend naar buiten.” Hiermee richt het museum zich niet alleen op het verleden, maar juist op de betekenis ervan in het heden.
Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de rondleidingen voor basisschoolklassen uit groep 7 en 8. De afgelopen maanden hebben de vrijwilligers honderden kinderen ontvangen in een gesloten museum, vooral in de aanloop naar Bevrijdingsdag. Daarbij staat niet het overbrengen van feiten en cijfers centraal, maar het stellen van vragen en het meenemen van de leerlingen naar die tijd.
“We vragen de kinderen wel eens wat zij zouden hebben gedaan in bepaalde situaties. Vaak is dat veel te complex om met een simpel ja of nee te beantwoorden”, vertelt Auke Doornbosch, vrijwilliger bij het Victory Museum. “We willen juist dat de kinderen erover nadenken.” Tijdens de rondleidingen worden de leerlingen geconfronteerd met morele dilemma’s. Wat doe je als er iemand bij je aanklopt om te schuilen? Bied je hulp, met gevaar voor eigen leven, of niet? Volgens Auke zit daar de kern: “Er zijn geen simpele antwoorden. We willen laten zien dat er een enorm grijs gebied zit tussen goed en fout.”
Om beter aan te sluiten bij jongere generaties en nieuwe ideeën op te doen, werkt het museum samen met studenten van de Hanzehogeschool. Zij brengen frisse invalshoeken mee, zoals een interactieve game waarin bezoekers stap voor stap keuzes maken in oorlogstijd. “Je begint met iets onschuldigs, maar voor je het weet ben je in het verzet verwikkeld”, legt Auke uit. “Zo laten we op een vernieuwende manier zien hoe makkelijk het is om ergens in te rollen.”
Ook actuele thema’s komen aan bod. Begrippen als propaganda en nepnieuws zijn immers onlosmakelijk verbonden met onze huidige wereld. “Als je maar één kant van het verhaal hoort, kom je in een bubbel terecht. Dat was toen zo, en dat is nu nog steeds het geval”, stelt Auke. De aanpak werpt zijn vruchten af. Volgens Auke denken jongeren vaak opener en dieper na over deze onderwerpen dan oudere generaties. “Ik heb het idee dat jongeren er serieuzer mee omgaan. Oudere generaties denken soms: ‘we weten het wel’. Jongeren stellen juist vragen en zijn enorm geïnteresseerd in hoe dingen tot stand komen.”
Om al deze scholieren en andere geïnteresseerden met evenveel aandacht te kunnen blijven ontvangen, is het Victory Museum hard op zoek naar extra handen. “We zoeken enthousiaste vrijwilligers die het leuk vinden om rondleidingen te geven en het gesprek met de bezoekers aan te gaan,” benadrukt Auke. Je hoeft geen wandelende encyclopedie te zijn; het gaat er vooral om dat je de verhalen kunt overbrengen en bezoekers, van jong tot oud, aan het denken zet.
Naast de nadruk op educatie, groeit het museum ook inhoudelijk. Er is een samenwerking gestart met de Canadese organisatie Project 44 rondom de bevrijding van Nederland. Dit leidt tot een heuse, nieuwe expositiekamer vol bijzondere objecten in het museum. “We krijgen ontzettend veel enthousiasme en steun vanuit Canada, dat is heel bijzonder”, glimlacht Auke. De exacte openingsdatum van de tentoonstelling staat nog niet vast, maar de bedoeling is om rond Bevrijdingsdag de eerste gasten in de nieuwe ruimte welkom te heten.
Met al deze ontwikkelingen blijft het Victory Museum volop in beweging. Niet als een plek met kant-en-klare antwoorden, maar als een omgeving die bezoekers uitdaagt om zélf na te denken. En dat blijkt, juist vandaag de dag, relevanter dan ooit.
