IPP: De Westerhorner
Half jannewoarie was de HBBWWT vanuut Griepkerk. Gelukkeg kon ik nog n koart bemachtegen, want de 1000 beschikboare koarten wadden ien een ommezien uutverkocht.
HBBWWT stijt veur Harry’s Barre Bakkers Winter Wandel Tocht. Met onderwegens heul veul lekkers uut de bakkerswinkel, hartstikke lekker die povvert, sukkerkoek, poeiermelk met slagroom en nog veul meer. Dus de B van Bakker was dik ien orde.
B van Barre had ok wel de B van Bragel weden kind, want we hemmen heule stukken deur t laand ploetert en op t lest had ik de bragel tot boven de knijen. De W van Winter klopte ok nog, want hier en doar lag nog wat snij ien e slootswalen.
t Was mor goed dat de tocht niet n week eerder pland was, want dan was t serieus een barre wintertocht west. Dizze dag was t mooi zunneg weer, met alpmoal vroleke minsen.
Dizze zeuvende editie gingen we eerst richting Visvliet, halverwege linksòf en bij de boer deur de stal. En toen t laand van e Westerhornerpolder ien. t Was slim nat en blubbereg noa al die snij van veurege week. We kwammen uut bij n aander boer en ok hier deur de stal en vanzulf ok weer wat lekkers. Toen kwammen we uut op de Westerhornerweg, over t treinspoor en weer t laand ien. We kwammen vlak veur Goarkeuken uut.
Doarnoa een bezoekje aan de meulen, de molenpolder Westerhorner. De meulen drift een wotterschroef (vijzel) aan, woarmet et wotter uut de Westerhornerpolder noar et Poeldiep òfvoerd wordt. t Poeldiep leit aan de ander kaant van e Poelweg. Hier gijt et diepke ok Poeldiep hieten, eerder hiet et Hoerediep en dat diep komt van Nijziel.
De Westerhornerpolder is 285 hectoare groot en deur n klein stukje van die polder binnen we net hinbaggerd. De meulen het nog heul wat dreug te moalen.
De Westerhorner is n achtkantege grondzeiler met n wiekenkruus van 19,5 meter. Toen ik aan kwam lopen draaide de meulen. De dubbele deuren stonden open en we mochten even binnen kieken. Hoe dat alpmoal warkt wiet ik niet, mor je kinnen een òfsproak moaken as je der meer van wieten willen. As de meulenwieken draaien is de meulenoar aanwezeg en mag je der zo hingoan.
Ien e meulen zag ik n trapke en ik mocht wel even noar boven klimmen.
Nou die kans krieg je niet zomor, dus ik de slim steile trap op. Op de eerste verdieping was een soort kantoortje en jammer genog was t vanòf doar verboden toegang, dus ien e achteruut de trap weer òf. k Had groag even boven op e meulen stoan wild, vast n mooi uutzicht over de Westerhornerpolder met al die minsen die deur et natte laand ploetern. Op t ienformoatiebord las ik dat de meulen ien 1829 bouwd is deur de meulenmoaker M.Noordewier uut Nijziel. Hij het er een bedrag van 2320 gulden aan verdiend. Der ston eerder ok n meulen, mor die was òfbrand.
Deur de joaren hin binnen der een aantal aanpassings doan aan de meulen, zelfzwichting is toepast en de wieken kregen kantelboare kleppen die zich aanpassen aan de wiend. Ien 1957 werd er n dieselmotor ienstalleerd zodat de meulen niet meer òfhankelek was van de wiend. Ien e joaren zesteg is de meulen wat ien verval roakt, deurdat er gien herstelwerkzoamheden ploats vonden en het doardeur joaren stilstoan.
Ien 1988 i-der weer heulemoal hersteld en het er zulfs een nije constructie kregen woardoar de kap draaien kin, zodat de wieken op e wiend stoan.
Ien e meulen zit ok n gemoal van t wotterschap Noorderzijlvest.
Op mien terugreis noar huus liep ik ok nog laans de meulen de Eendracht bij Seballeburen. Ok dizze poldermeulen heurt bij de stichting De Groninger Poldermolens.
De Eendracht was niet de eerste meulen die hier ston. t Was de bekende dominee Westendorp die in 1801 begon met de oprichting van de Sebaldebuurster Molenpolder. De eerste poldermeulen werd ok ien dat joar bouwd en kreeg de noam de Westendorp. Ien 1887 is ok dizze meulen òfbrand en is de huidege meulen bouwd.
Dat meulens belangriek binnen bliekt wel, want et wadden zogenoamde BWO meulens. BWO stijt veur Bescherming Waterstaatswerken in Oorlogstijd en is n heuze wet. Dizze wet zörgde der veur dat meulens op wiendkracht draaien konden as de elektriciteit ien oorlogstied uutvallen zol. Dizze wet het toen heul wat poldermeulens van e ondergang redt.
Ik viend ok wel mooi dat de meulens der nog binnen. t Is n mooi teken ien t landschap as je de wieken van verre al draaien zien.
Zunder meulens verzupen we meschien wel of ien elks geval zörgen ze der veur dat we dröge voeten holden.
Leneke Struiksma
Mientje: “Hij lopt met meulentjes