Veel commotie over gaswinning kleine velden
STREEK - In 2024 werd bekend gemaakt, dat Groningen en Noord-Drenthe over een periode van 30 jaar een flink bedrag toebedeeld krijgen als compensatie voor de geleden mijnbouwschade. De twee kwartiermakers Henk Nijboer en Jacob Klompien van het uitvoeringsprogramma Nij Begun, zijn aan de slag gegaan om plannen uit te werken en kwamen met een voorstel. Op 13 juni werd bekend dat het geld beschikbaar is gesteld door het kabinet. Tegelijkertijd is er steeds commotie omtrent de gaswinning in de kleine gasvelden en de opslag van gas in Grijpskerk en Langelo. Demissionair minister Hermans wil nieuwe winning toestaan in o.a. Grijpskerk, Pieterzijl en Warffum. Bewoners, waterschappen en lokale overheden hebben geprotesteerd bij de Raad van State, maar vingen bot. Ondertussen is het kabinet-Schoof gestrand en moeten we vrezen dat er de komende maanden weinig besluiten worden genomen. De uitvoering van Nij Begun kan na een positief kamerbesluit starten en we moeten maar hopen dat we met een nieuwe kabinet niet ‘Terug naar Af’ gaan, zoals in het Monopoly-spel.
De gaswinning is niet gestopt
Veel mensen denken dat de gaswinning in Groningen en de rest van Nederland volledig is gestopt. Niets is echter minder waar. De boorlocaties op het Slochter-gasveld wordt langzaam maar zeker gesloten, maar in circa 17 kleine gasvelden wordt nog gas gewonnen. De minister heeft op basis van adviezen van een aantal instanties als het Staatstoezicht Op De Mijnen (SODM) besloten, de winning uit deze kleine velden te accepteren, omdat er een gering risico op bevingen en schade is. Sterke nog, ze besloot voor aantal velden waar de winningsconcessie in 2024 afliep, een verlening af te geven. Nabij één van die velden, in de buurt van de plaats Warffum, was op 18 mei nog een beving. Dit veld ligt nagenoeg tegen het Slochter-veld aan en produceert ook laagcalorisch gas. Ondanks het feit dat het SODM aangeeft, dat ze nu een ander advies aan de minister zou geven, heeft zij haar besluit genomen op basis van een eerder positief advies en de protesten van de bezorgde burgers, niet meegenomen in het besluit. De recente beving bracht haar niet tot inkeer.
Nieuwe winning in het Westerkwartier
De NAM heeft voor twee velden in het Westerkwartier een verlenging aangevraagd. Het betreft Molenpolder bij Grijpskerk en Pieterzijl-Oost. Beide velden bevatten relatief weinig gas, maar de NAM geeft aan dit gas graag te willen winnen. De minister heeft bovendien aangegeven, dat het gas nodig is om de gasopslag bij Grijpskerk goed te laten draaien. Het is natuurlijk de vraag of je daarvoor specifiek gas uit deze velden nodig hebt. Het gebruik van de opslag staat buiten discussie. Nederland zal meer gas op voorraad moeten houden, omdat er veel geopolitieke onrust is, waardoor een constante levering onvoldoende gegarandeerd is. Op 17 juni nam de Tweede Kamer een motie aan, waarin ze de minister vraagt om de gaswinning in Warffum te beëindigen. Een week later gaf de minister aan deze motie niet uit te voeren, met als motief de leveringszekerheid.
Het schip met geld
Op 13 juni werd door het kabinet het definitieve besluit genomen om voor Groningen en Noord-Drenthe eenmalig 750 miljoen en 30 jaar lang 100 miljoen beschikbaar te stellen, om deze regio er weer bovenop te helpen. In de plannen van Henk Nijboer krijgen vooral de jeugd en het onderwijs veel aandacht. Veel jongeren hebben leerachterstand opgelopen door alle toestanden rond de mijnbouwschade. Ook is er geld gereserveerd voor plannen die vanuit de burgers worden opgezet. Bestaande initiatieven hebben vaak veel kracht en steun van de bewoners, maar kunnen net even een extra duwtje in de rug gebruiken. De economische plannen van Jacob Klompien leggen de nadruk op landbouw, energie en maritieme industrie. Het stimuleren van kennis (universiteit en hogescholen) en het beter ‘uitventen’ van de ‘regio waar we trots op mogen zijn’, zijn belangrijke aspecten, die langdurig gestimuleerd moeten worden met de genoemde bedragen.
Terug naar af?
Nieuwe verkiezingen, een demissionair kabinet en wie weet een lastige formatie, zouden ervoor kunnen zorgen dat de uitvoering van afhandeling mijnbouwschade en de uitvoering van Nij Begun wederom vertraging oplopen. De kans dat het kabinetsvoorstel voor Nij Begun door de Kamer komt is groot, want van links naar rechts staat men achter het vervullen van deze ereschuld. Of Eddie van Marum, de staatssecretaris ‘Herstel Groningen’ voldoende power heeft om de uitvoerende instanties tot betere dienstverlening aan te zetten, valt te bezien. Hij is veel minder zichtbaar dan zijn voorganger Vijlbrief. Laten we hopen op zijn ‘stille kracht’ en dat hij vaart kan geven aan een rechtvaardige uitvoering van schadeherstel en versterking, ook in het Westerkwartier en Noorderveld, die buiten de gangbare regeling vallen.
We kunnen nu niet ‘Terug naar Af’.
