Schosstienbelasting
As we aan belasting denken (doen we liever niet), dan denken we vot aan n blauwe envelop. Dizze valt met regelmoat op e deurmat, alhoewel et meeste nou via internet gijt.
De overheid bedenkt aal meer zoaken woarover ze belasting heffen willen zoas ‘Tuintegelbelasting’ . Dan zol je belasting betoalen moeten over et aantal tegels dat je ien e tuun leggen hemmen. Dit om te stimuleren dat er meer groen ien e tunen komt en dat op die menier et wotter beder vot wil. Vroeger kon de overheid der ok wat van.
n Poar week leden schreef ik over de Koale Herberg en dat ik gien idee had woarom dit nou de Koale Herberg nuumd werd. Ik denk dat et mysterie oplöst is, want ik kreeg n telefoontje van een man uut Boerum en die had et antwoord.
Ien e Koale Herberg was t altied kold en dat kwam omdat ze gien schosstienen en dus ok gien heerden hadden. De reden hierveur was dat ze dan gien Schoorsteenbelasting betoalen huffende. Der kon dus gewoon niet stookt worden.
De eigenoar van n huus most veur de schosstienen betoalen, mor ok de gebruuker, elk de helft. Veul minsen hemmen ien die tied heur schosstien dichtmetseld. Kerkgenootschappen en gasthuzen huffende gien Schoorsteenbelasting te betoalen. Schosstienen ien schuren, stallen en stookhutjes werden halve schosstienen nuumd en dus ok minder belast.
En as je nou noar t huus kieken op e hoek van De Wieren en de Caspar Roblesdiek, zie je ienderdoad gien schosstienen. Heul apart, et valt je niet drekt op, mor we wieten nou de reden.
Vroeger deden de minsen dus ok al aan belasting ontduken, deur bijveurbeeld de schosstien dicht te metselen of bij de bouw gien schosstien op et dak te ploatsen. (Foto: Beeldbank Groningen, Feringa State Grootegast met veel schoorstenen)
Belasting ontduken is van alle tieden en gebeurt overal en deur elkeneen en dat zal ok wel zo blieven. Denk mor es aan de “zwarde” schilder, tuunman of warkster.
De slogan van de belasting dienst “Leuker kunnen we het niet maken” zol aanvuld worden moeten met , “mor wel gekker”. Dat geldt veur nou, mor ok veur vroeger.
Ien e tied van Keizer Nero bestond de Urinebelasting. Urine werd o.a. bruukt veur et wassen van kleren, veur tandenpoetsen en et looien van leer. Urine werd verzoameld en wol je dat kopen, most je der belasting over betoalen. De urine stonk, mor et geld wat et opbrocht niet, vandoar “geld stinkt niet”.
De Romeinse generoal Julius Caesar had bijveurbeeld bedocht om vrijgezellenbelasting ien te stellen. Dit om de bevolkingsgroei weer op gang te brengen. Vrijgezellen mosten belasting betoalen en deur dizze moatregel, docht er, zollen ze wel sneller een levensgezel opzuuken.
Ien e tied van Napoleon werd et Franse belastingstelsel ok ien Nederland ienvoerd. En op 1 januari 1812 de Raambelasting iensteld. Elkeneen most belasting betoalen veur t aantal vensters en deuren, allinneg butendeuren en roamen werden teld. Per gemeente werden de bedroagen vaststeld, van 40 cent tot 1 gulden10 per deur of roam. Je kinnen begriepen dat er weer veul verzet kwam. Arme minsen werden vrijsteld, fabrieken, schuren, stallen, openboare gebouwen, kerken en scholen ok.
t Was heul makkelek veur de inspecteur om te zien hoeveul roamen en deuren een huus had, hij kon t vanòf de butenkaant wel zien. As gevolg van dizze belasting begonnen de minsen weer met belastingontduken, ze metselende de roamen dicht. Bij nijbouw kwam der één groot roam, ien ploats van n poar kleintjes. Mor de overheid had et geld wel neudeg en verhoogde de bedroagen.
Dizze belasting werd ok wel “Belasting op licht en lucht” nuumd. Huzen met veul minsen, ien duustere en bedompte ruumtes, dat was vanzelf slecht veur de gezondheid.
Ien 1896 is dizze belasting òfschafd, dit was t enne van et Franse belastingstelsel.
De leiders en de overheid bedenken deur de joaren hin van alles om geld bij mekoar te kriegen veur heur zulf of veur t land, ten koste van de ienwoners, vandoar dat de belasting ok niet echt populair was en is. En wat volgt er noa de Tuuntegelbelasting, meschien de Sukkertaks?