Nederland heeft beste politiehonden ter wereld
‘Blaffende honden bijten niet’
ZUIDHORN- In Zuidhorn bestuurt Gerrit Jan Tempel Politiehonden Vereniging Westerkwartier. Samen met andere liefhebbers trainen zij twee keer in de week Mechelse, Duitse en Hollandse herders die later niet alleen ons land, maar de wereld zullen beschermen.
Langs het Van Starkenborghkanaal in een stuk bos begint de training. Achter zijn auto heeft Gerrit Jan een hondenkar met daarin Fos. Een fanatieke reu van tweeëneenhalf jaar oud. Ze gaan in het bos opzoek naar een object en persoon. Bart Westerhof hijst zich in een bijtpak. ‘Voor het geval ze willen bijten.’ Bij deze oefening moeten ze op zoek naar een gevluchte dader, maar mag er niet worden gebeten. Wanneer de hond de dader heeft gevonden, begint hij hard te blaffen en houdt de dader in het vizier. Of te wel, blaffende honden bijten niet. Bart heeft deze taak aan zichzelf te danken. ‘Fos is de hond van mijn zus. Gerrit Jan zocht iemand die wel geregeld gebeten wilde worden. Haar man wilde niet en ik had een grote mond.’ Een paar weken later stond hij op het grasveld aan de Gaweg omring door herders. ‘De mooiste beloning die ze kunnen krijgen is het bijten. Daar kan geen koekje tegenop’, vertelt Bart lachend. Hij moet wel een goede conditie hebben, want deze honden komen met 50 kilometer per uur op je af. Het is belangrijk dat de hond bij deze oefening niet bijt. ‘Stel, we zoeken een vermist onschuldig persoon in het bos en onze hond heeft de verkeerde intentie. Dat moeten we afleren.’ Deze dag zijn ook Wiebe de Boer en Arjan Jonkman aanwezig. Met een toepasselijke trui van ‘de Hûnekop’ loopt Arjan met het teefje Tessa het bos in. Een paar seconden later klinkt een constant geblaf. Het object is gevonden. De oefening is volbracht. De honden worden ingeladen en de groep vertrekt naar het huis van Gerrit Jan waar een trainingsveld is gerealiseerd.
Oprichting
Op 1 juni 2021 werd de P.H.V. van Gerrit Jan opgericht. Ze dienen de overkoepelende Koninklijke Nederlandse Politiehonden Vereniging. Na 10 jaar bij de vereniging in Drachten besloot hij zelf een club te beginnen. Bij zijn huis worden zes honden getraind. Arjan Jonkman kocht Tessa bij een nest van Gerrit Jan en kwam zo in contact met de vereniging. ‘Tessa is nu twee jaar. Vrouwtjes zijn vaak fanatieker’, lacht Arjen. ‘Dat beest het mie al twee spiekerbroeken kost’, haakt Wiebe in. ‘Nu gaan we ze leren bijten’, vertelt Bart. Leren bijten. Het beeld dat de meeste Nederlanders van honden hebben is toch bijten? ‘Ons uitgangspunt is’, begint Gerrit Jan. ‘Dat honden goed onder apél komen te staan. Ze moeten duidelijk weten wat wel en wat niet mag. Je kunt je voorstellen dat de oefening in het bos enorm lastig was. Opzoek gaan zonder te bijten. Dat vergt heel veel inspanning en zelfcontrole.’ De honden leren diverse commando’s aan zoals volg, los, luid en stil. De herders reageren hier feilloos op. Er is ook een commando die instrueert dat de hond vrij is en weer even ‘hond’ mag zijn. Ze zien het opsporen van drugs, het zoeken naar voortvluchtigen en het redden van vermisten niet als taak maar als spel. ‘Alle oefeningen die we hier doen zien zij dan ook als spelen, maar wel gecontroleerd spelen.’
De volgende oefening is ook gericht op zelfcontrole. Het kan voorkomen dat de honden worden gelokt met vergiftigd voedsel. Ze leren om vreemd eten niet aan te nemen. Bart wandelt in zijn bijtpak op het veld met in zijn hand drie stukken rookworst. De honden liggen alleen op het veld zonder de geleider in de buurt en hebben het commando ‘vies’ gekregen. Nu weten zij dat ze geen enkel voedsel mogen aannemen. Wat Bart ook probeert, Fos en Tessa laten de worst voor wat hij is. Het moet niet alleen voor de hond, maar ook voor de man in het pak enorm aanlokkelijk zijn. ‘Bie de vereniging in Drachten is een vrijwilliger slim ziek west. Die nam ok een hap. Mor die worst lag er al een flinke tied. Je kinnen niet elke week een nije kopen vanzulf,’ vertelt Wiebe. Hij is duidelijk de gangmaker van de dag. Het is bijzonder om te zien dat deze honden zo’n grote controle hebben over zichzelf en hoe goed ze luisteren naar hun baas.
Goede herders
De herders die in Nederland getraind worden komen ook terecht in onder meer Amerika en Israël. ‘Ons land staat enorm hoog aangeschreven als het gaat om politiehonden.’ Bij een belangrijke actie in Pakistan waar de belangrijkste leider van een terroristische groep zich schuilhield, was ook een Nederlandse hond betrokken. ‘In Amerika hebben deze honden een hele hoge status’, weet Bart te vertellen. ‘De honden hebben daar een eigen facebookpagina.’ Gerrit Jan ziet weleens een filmpje voorbijkomen van de Navy Seals waarin een herder wordt geïnstrueerd. ‘Je hoort Amerikanen met een accent de commando’s in het Nederlands uitspreken. Ontzettend grappig.’ Dan het slotstuk van de training. Bart rent door het veld in zijn bijtpak dat aardig wat kilo’s weegt. In de zomer loopt de temperatuur in het pak hoog op. ‘Ook kom ik geregeld thuis met blauwe armen. Vooral als we het Franse pak dragen die bij de keuring gebruikt wordt. Die is van jute en leer en minder goed beschermt.’ De keuring vindt een paar keer per jaar plaats en de honden mogen voor onder andere drie programma’s een certificaat halen. Hier zijn ook belangstellenden aanwezig van de politie en defensie die altijd op zoek zijn naar goede honden. Verreweg de meeste honden die voor de overheid werken worden van vrijwilligers, zoals de leden van P.H.V. het Westerkwartier, gekocht. Politiehond 1 (PH1) is het meest beoefende programma binnen de KNPV. Het programma bestaat uit 3 afdelingen. De afdelingen worden steeds zwaarder. Wanneer een hond te veel fouten maakt, bijvoorbeeld het bijten in een object, zit de keuring erop en moet het zonder certificaat huiswaarts.
De achtervolging
Gerrit Jan houdt Fos aan de linkerzijde liggend aan de voet. Een eind verderop komt Bart in het zicht. Bart vlucht weg, Gerrit Jan sommeert twee keer ‘halt politie’ terwijl Fos blijft liggen. Pas op het commando ‘stellen’, het commando voor de hond om een vluchtende verdachte tot stilstand te brengen, komt Fos in actie en zet de achtervolging in. Bart probeert Fos dreigend te verjagen, het maakt geen indruk op de hond. De hond drukt zijn achterpoten in het drassige gras en duikt richting de bovenarm van Bart. Die probeert zijn evenwicht te behouden. ‘We trainen de honden om ze te laten bijten in de bovenarm, kuitbeen en schouder. Het ‘paradepaardje’ wordt ook nog uit de kennel gehaald. Het is Sep. Inmiddels gepensioneerd en 10 jaar oud. Hij heeft het commandocentrum van F-16’s bewaakt voor de landmacht en is op reis geweest naar Mali en Afghanistan. Nu doet hij af en toe nog mee om in beweging te blijven. Het is een grote lieverd die eigenlijk veel liever wil knuffelen dan springen over sloten en hekken.
