‘Heel Ryptsjerk is lid van de Doarpsein’

Bijzondere geschiedenis vereniging ter bescherming van de eend

RYPTSJERK - Het is waarschijnlijk de enige vereniging wereldwijd waarvan het hele dorp lid is en waarvan de contributie al sinds de oprichting nooit verhoogd is. Vereniging ‘De Doarpsein’ zet zich sinds de start in de jaren ‘30 in voor het welzijn van de eenden in het dorp. In die tijd was er nogal wat armoede in de regio en werden alle eieren gebruikt als beleg op brood en werd er ook nog wel eens een eend de nek omgedraaid.

Om ervoor te zorgen dat de eendenpopulatie niet uitgeroeid zou worden werd de vereniging in het leven geroepen en kocht men met een geleend bedrag van 75 gulden een aantal nieuwe eenden.

‘De contributie is al sinds de oprichting 0,25 gulden met 0,05 gulden administratiekosten per jaar. Bij de invoering van de euro moesten we dit veranderen in 15 eurocent. We hebben toen de toenmalige minister Zalm een brief gestuurd over dat die invoering van de euro prima was, maar dat de Doarpsein hier niet in mee kon gaan. Want door de euro konden wij onze contributie niet gelijk houden.’ Voorzitter Tseard Otter van de Doarpsein lacht erbij. De zorg voor de eenden wordt serieus aangepakt, maar voor de rest is de vereniging toch voornamelijk bedoeld voor de gezelligheid en saamhorigheid. Zo is het ‘priissprekken’ een belangrijk onderdeel tijdens de jaarvergadering. Een aantal mensen wordt uitgezocht om in drie minuten tijd te vertellen over een bepaald onderwerp. De onderwerpen die aangesneden worden zijn vaak van humoristische aard of er wordt een humoristische draai aan gegeven. ‘Zoals stinksokken, paarse kabinetten en het nieuwe otterstation,’ zegt Jan van der Zwaag, een van de korfcontrolleurs. ‘Er wordt eigenlijk over van alles gesproken, behalve over eenden.’

Over dat nieuwe otterstation heeft Otter nog een mooi verhaal. ‘Ik kreeg dat onderwerp een aantal jaar geleden voorgeschoteld. Een aantal weken daarvoor was ik met mijn vrouw aan het schaatsen geweest bij de Alde Feanen. Voor een grote boodschap dook ik het riet in. Een tijdje later stond in de krant dat er dat jaar toch nog otteruitwerpselen waren gevonden in de Alde Feanen en dat men uitgebreid ging onderzoeken of dit afkomstig was van een mannetjes- of een vrouwtjesotter. Natuurlijk had dit niets met mijn grote boodschap te maken, maar omdat mijn achternaam Otter is was dit natuurlijk een prachtige samenloop van omstandigheden. Hierover heb ik het tijdens het ‘priissprekken’ gehad en dat jaar won ik dan ook.

Al jaren krijgt de winnaar van het ‘priissprekken’ een houten Donald Duck mee naar huis. ‘Deze wisselprijs was in 2005 voor het eerst gewonnen door een lid van buiten Ryptsjerk. Toen hebben we er een reisverzekering voor afgesloten,’ aldus Otter.

Momenteel zijn er in Ryptsjerk zo’n acht eendenparen en daar is men zuinig op. Er zijn zo’n vijfentwintig eendenkorven in het openbare water en ook in eigen vijvers wordt er goed op de dieren gelet. ‘s Winters worden de eenden bijgevoerd en de korven worden tijdens de broedperiode gecontroleerd. Tot een bepaalde datum mag men de eieren uit de korven halen voor eigen gebruik, daarna kunnen de eenden in alle rust broeden.

‘Het eerste eendenei in een eendenkorf wordt ook beloond. Bij degene die als eerst een eendenei in zijn of haar korf heeft krijgt een doosje met tien kippeneieren,’ zegt Otter.

Naast het vele plezier bij de vereniging is de voorlichting voor jongeren ook een belangrijk onderdeel. ‘Een keer in de vier jaar gaan we naar de basisscholen met een eendenkorf om hen te vertellen over de eend en hoe je daar het best voor kunt zorgen. Na afloop nemen we de jeugd mee naar de Vogelhelling in Ureterp.’ zegt van der Zwaag.

Maar hoe het dan toch dat het mogelijk is dat het hele dorp lid is van de vereniging?

‘We komen bij de deuren langs om de contributie op te halen. Zeg nou zelf, wie kan er nou een lidmaatschap van 15 cent per jaar weigeren?’ zegt Otter.

Vanwege het 75-jarig bestaan van de vereniging heeft Jouke Vlieger, kleinzoon van een van de oprichters en zoon van erelid Klaas Vlieger, een boek geschreven over de geschiedenis van de vereniging. Dit boek wordt gepresenteerd tijdens de jaarvergadering op 22 februari in dorpshuis ‘De Einekoer’. Tijdens de jaarvergadering worden er ook beelden vertoond uit het programma ‘Waar of niet waar?’ van de NCRV waar de Doarpsein in de jaren ‘70 in te zien was.