Snijstörm

Afbeelding
ik proat plat! doe ok?

De winter van 1978-79 was streng en der was rond de joarwisseling al veul overlast west, mor t slimste most nog kommen. Ien e nacht van 13 op 14 feberwoarie ston der n dikke noorderstörm en t begon flink te snijen. Et duurde niet lang of n groot deel van Noord-Nederland was ofsloten van e rest van e wereld.


Piet de Vries was die mörgen vanuut Tolbert rusteg noar zien waark ien Leek goan en noar zien idee was er niet zo veul aan e hand. Mor één van zien collega’s uut Roden kwam met n verhoal dat et verschrikkelek was onderwegens. Hij was veul te loat op t wark en most toen ok nog noar de Noorderweg ien Boerakker om n koamertapijt te leggen. “Ik goa doar niet hin met dit weer”, zee der.  Piet kon t host niet leuven mor werd er uuteindelek van deurdrongen dat et wel slim wezen most. Noa wat hinneweer geproat besloten ze, dat Piet met most. Uut veurzörg nammen ze twee schoppen met. Dat bleek een goeie zet want toen ze bie de snelweg kwammen, konden ze niet verder omdat vlak veur heur neus n auto totoal iensnijd was. Dus de beide schoppen toe de auto uut en aan t wark. Noa n barg gestin en gepoest kregen ze de auto vlot. 


Mor ondertussen was heur eigen buske volledeg iensnijt en konden ze vannijs begunnen te groaven.


Al met al binnen ze bienoa de hiele dag onder de pannen west om ien één koamerke tapijt te leggen. Eén van Piet zien uutsproaken was: “Ik kin mij veurstellen dat je omhaals kommen met zuks weer! Zo’n störm snidt je de oadem of en je bevriezen onder t wark”.


Leneke Struiksma warkte op e spoarbank ‘Eigen Haard’ ien Grodegast. Ze was lopend noar t wark goan, want de bank most vanzulf wel open. Minsen kwammen toen nog noar de bank toe om geld te hoalen en andere zoaken te doen, online bankieren was nog niet uutvonden. Mor op 14 feberwoarie kwam er gien enkele klant. Heur man Siemen was onderweegs noar huus met e vrachtwoagen. Op e radio heurde der verontrustende berichten, mor tot Zwolle was er niks aan de hand. Op e snelweg van Assen noar Grunningen kon er achter n snijschuuf aanrieden, mor sums waaide et zo hard dat e snij, die ze aan e kant schoven, drekt weer de weg opwaaide. Van Grunnen noar Moarum werd et nog minder.  t Werd n barre en gevoarleke tocht mor eenmoal bij ofslag Marum docht Siemen dat er het wel redden zol tot aan huus. Niks was minder woar, want de weg van Noordwiek noar Kornhörn was onbegoanboar worden. Hij snijde compleet ien en ien e vrachtwoagen zitten blieven was gien optie. Hij ging lopend noar de dichtbijzijnde kroeg, café Posthumus (Jan van Ierke). Deur snij en wiend baggerend kwam Siemen doar meer dood dan levend aan. Hij belde zien boas Hofsteenge en collega Koop Oldenburger kwam met n dikke Deutz trekker om hum op te hoalen.


Ok ien Kornhörn bij Henk Wierenga ontstonden  snijdunen die meters hoog werden en t dörp was lasteg te bereiken. De beveurroading van e winkels werd steeds moeileker en stuut wa-der niet meer te kriegen. De dominee van e gereformeerde kerk was ok  veurzitter van dörpsbelangen en kwam bij Henk te vroagen of die proberen wol om ien Surhuusterveen te kommen om stuut te hoalen. Met zien beiden binnen ze die kant uut goan. Schop met, zolt met en wat olle verhuusdekens om onder de wielen te leggen. t Het hiel wat moeite kost mor uuteindelek is et de mannen lukt om met stuut weerom te kommen ien Kornhörn. Ien tussentied wadden der ok al boeren met e trekker op pad om stuut te hoalen en om veur mensen die achteruut wonende et pad noar de verharde weg begoanboar te moaken.


Op e koale vlakte van t Helmhuus roasde de wiend om e deur van e familie Zielstroa. Veur ien e tuun lagen de resten van e Duutsland-antenne, die lösroakt was van e mast. Gelukkeg konden ze t nijs nog wel volgen op e Nederlandse zenders. Ien t zuden en t westen hadden ze laang niet ien e goaten wat er boven Zwolle aan e hand was. Via Radio Noord, die al vlot de rol van ‘rampenradio’ op zich nommen had, heurende ze de berichten van minsen die argenswoar ien e snij steken bleven wadden en gien contact met huus kriegen konden. Mobiele telefoons was nog n onbekend verschiensel en n deel van e telefoonleidings liep nog boven de grond en roek uut orde. 


Pabbe Zielstroa zat op zien luie stoel Beekman & Beekman’ te lezen. Dizze klassieker van Toon Kortooms las er zo om de twee joar n keer en hij had wel deur dat er t de kommende doagen wel aan tied had.. Ieneenent spatte der omhoog uut e stoel en ging veur t roam stoan.


‘Wat nou, koe ien e lucht?’, vroeg moeke uut e gek en dizze keer had ze host geliek.


Deur de lucht vlogen lege eulietonnen, die deur de wiend aan e rol roakt wadden. Met hoge snelheid, asof t kartonnen deuzen wadden, werden ze deur de lucht jacht en weer optild, ze stuiterden met sprongen van wel 15 tot 20 meter hoog over t laand. Levensgevoarlek vanzulf, mor der werd niks roakt en ze belanende één-veur-één ien t Van Starkenborgkenoal. De eulietonnen wadden van buurman, die springpeerden had en met tonnen en balken hindernissen moakt had veur de peerden om over hen te springen. Mor zien peerden hemmen nooit zo hoog sprongen as de vliegende tonnen.


Station Visvliet werd wereldnijs, want n treinstel (zie foto) was iensnijd en kon niet meer veur of achteruut. Een regiment dienstplichtege soldoaten vanuut Assen en Havelte kwam om e trein, op e schop, uut te groaven. De dieseltrein die ze van Stad noar Visvliet brengen most, strandde zelf eerst ok ien n dikke snijduun van 15 meter hoog. Toch lukte et de soldoaten om e trein weer lös te kriegen. 


Denk nou mor niet dat het verhoal hiermet doan was. Het winterweer hiel aan en t vrij moaken van e


dörpen en t oprumen van e troep duurde nog n hiele poos.


Leneke Struiksma, Piet de Vries, Henk Wierenga en Geert Zijlstra


Mientje:  “De iesbloemen stoan dik op e ruten!’

UIT DE KRANT

Lees ook