Oppositie kritisch op coalitieakkoord ‘weinig concreet’
LEEK/WESTERKWARTIER - De coalitiepartijen VZ Westerkwartier, PRO, ChristenUnie Westerkwartier en VVD hebben hun coalitieakkoord ‘Samen zijn wij Westerkwartier’ gepresenteerd. Met dit akkoord leggen zij de basis voor de komende bestuursperiode. Centraal staan nabijheid, verantwoordelijkheid en samenwerking. De oppositiepartijen tonen zich kritisch op het voorgelegde akkoord. Zij noemen het weinig concreet en missen vrouwen in het college.
Grote winnaar en grote verliezer Sterk Westerkwartier - de partij groeide van 3 naar 6 zetels, maar werd niet in de coalitie gevraagd - had maar één vraag: ‘doet dit de inwoners en o.a. verenigingen en ondernemers van onze gemeente echt recht? Helpt het ze vooruit?’ Het akkoord bevat naar idee van Sterk Westerkwartier weinig tekst en op onderdelen nog te weinig duidelijke uitwerking. ‘Na drie maanden hadden we een concretere en verder uitgewerkte koers verwacht. Wij nemen onze verantwoordelijkheid in de gemeenteraad serieus. Veel inwoners hebben op ons gestemd, omdat zij willen dat hun zorgen, ideeën en belangen duidelijk worden gehoord. Die stem zullen wij krachtig laten klinken’, aldus fractievoorzitter Anneke Laan.
Annelie Bonnet (D66) vond het ook een gemiste kans dat er geen vrouwen in het college zitten. ‘Zichtbare diversiteit is van cruciaal belang. Ik heb zelf ervaren hoeveel het heeft gedaan dat ik tijdens de campagne te zien was op straat. Het is heel belangrijk dat vrouwen zo’n voorbeeld krijgen. Ik vind het vreemd dat er van die 4 partijen geen enkele vrouw in het college plaatsneemt.’ Ook zij vindt het coalitieakkoord weinig concreet. ‘Ik ben niet onder de indruk’, zegt ze. ‘Bij veel zaken staat ‘dit gaan we verder uitwerken’ en we kijken niet verder dan 2027 als het gaat om financiën. We zien haakjes om mee te werken, maar ik had meer concreet op papier verwacht.’ Ze gaat met D66 opnieuw 4 jaar de oppositie in. ‘We hebben opnieuw best een kleine oppositie en deze is ook vrij verdeeld. Hopelijk gunt de coalitie ons wel wat.’
Geertje Veenstra (CDA) was net als Bonnet niet te spreken over het feit dat er geen vrouwen in het college zitten. ‘Daar kun je me over horen’, stelde ze. ‘Maar goed, ook wij hadden een man als kandidaat. Ik wil er dus niet een partij op aanspreken, want ik besef me wel dat het ook iets over onszelf zegt.’ Ook zij vindt het voorgestelde coalitieakkoord weinig concreet. ‘We moeten scherpe keuzes gaan maken door de financiële situatie; daar hadden ze al op in moeten spelen. Hier staan nog veel dingen in die nog uitgediscussieerd moeten worden. Dat geeft ons als oppositie natuurlijk wel ruimte.’ Dat het ook het CDA had kunnen zijn, dat daar een handtekening zette, speelde even kort door het hoofd van Veenstra. De opgeëiste zetel die ook weer teruggegeven is aan de partij, had veel verschil kunnen maken. ‘Maar’, is ze vastberaden, ‘ga je zuur zitten zijn over de positie die je niet hebt of je best doen voor de gemeente?’
Het nieuwe college bestaat uit twee wethouders van VZ Westerkwartier, namelijk Richard Lamberst en Hans Haze. Beiden gaan hun twee periode in. PRO levert Bé Schollema, die ook niet nieuw in de gelederen is. Nieuw gezicht is Alex Steenbergen die voor ChristenUnie Bert Nederveen opvolgt, en Jeroen Betten, die namens de VVD in het college deelneemt.
de presentatie
Formateur Marcel Thijsen sprak over een gezonde basis die met het nieuwe coalitieakkoord is gelegd voor de komende vier jaren. ‘Besturen is met de voeten in klei - of in de kroeg - staan, en dan dat wat je hart je laat weten, te vertalen in daden. Oplossingen vinden, en daar zijn we goed in geslaagd.’
Beschut onder de bomen bij Landgoedboerderij Oosterheerdt spraken de fractievoorzitters kort en bondig over het akkoord wat zij samen hebben gesloten. ‘Voor ons is één woord van groot belang’, stelde Frantina Kiekebeld (VZ Westerkwartier): nabijheid. Samen met de inwoners een fijn Westerkwartier vormen.’ Sandra de Wit (PRO) benadrukte de veelzijdigheid van de gemeente. ‘Het is een gemeente met veel kleine plattelandskernen, maar ook de grote dorpen met veel voorzieningen. Dat is voor ons een kracht, niet een tegenstelling. We moeten beleid voeren dat niet overal hetzelfde is.’ Koos Siegers (ChristenUnie) had een boodschap die kort maar krachtig was: ‘Het draait om de mensen en die mogen er zijn. Je moet jezelf kunnen zijn in Westerkwartier.’ Jeroen Betten, als fractievoorzitter van de VVD, sloot af met een blik op de financiële koers: ‘We moeten een realistische koers varen en kritisch zijn op hoe we gemeenschapsgeld uitgeven.’
De korte speeches deden geen recht aan het complete document, dat vervolgens door alle vier ondertekend werd. Met twee snelheden wordt heel mooi aangegeven dat Westerkwartier een combinatie is van platteland en stedelijke gebieden. Dit zien we bijvoorbeeld terug in de ambitie op het gebied van woningbouw waarbij er veel oog is voor maatwerk. De ambitie blijft groot: jaarlijks moeten er ongeveer 375 woningen gerealiseerd worden. Om de bouwontwikkelingen te ondersteunen, wordt een stimuleringsfonds woningbouw Westerkwartier opgericht. Westerkwartier ontwikkelt verder een geheel eigen aanpak, gericht op een gefaseerde inburgering van kleinschalige opvang naar een doorstroomlocatie tot een eigen woning. Integratie is een belangrijk speerpunt: snel de taal leren en aan de slag op werk, dagbesteding of naar school gaan. De energietransitie moet onderdeel worden van het dagelijks leven, waarbij zelfvoorziening centraal staat. Verder ziet de coalitie kansen om de aantrekkelijkheid van de gemeente verder te vergroten, met Landgoed Nienoord als belangrijke aanjager. Zeker met de ambitie om dit te verbinden met het winkelgebied in het centrum van Leek en de ontwikkelingen van Leek/Tolbert als regiocentrum. Daarnaast ziet de coalitie mogelijkheden voor initiatieven op het gebied van hoogwaardige verblijfsaccommodaties en recreatieve ontwikkelingen. De coalitie wil de positie van de gemeente binnen en buiten de provincie verder versterken. Door actief te investeren in lobby en samenwerking moeten kansen voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties beter worden benut.
Coalitiepartijen aan het woord
Wethouder Richard Lamberst van grootste partij VZ was tevreden met het document dat is opgeleverd. ‘Het is scherp en geeft concrete richting voor het college om mee aan de slag te gaan.’ Zijn portefeuille is nagenoeg dezelfde als in de vorige raadsperiode. ‘Alleen het nieuwkomersbeleid is daar nieuw bij gekomen. Ook hierin hebben we ‘dichtbij’ als uitgangspunt genomen. Als nieuwkomers onderdeel van je samenleving moeten gaan uitmaken, dan moeten ze ook echt de kans krijgen onderdeel te worden. Het is een tweerichtingsweg.’ Doordat de regels vanuit het Rijk wat losser zijn gelaten, kon de coalitie een nieuw en toekomstbestendig nieuwkomersbeleid uitwerken, gericht op kleinschalige opvang in de dorpen met genoeg voorzieningen en een snelle integratie. Lamberst was ook in zijn nopjes dat Westerkwartier het land in gaat voor een sterkere lobby. ‘Het zijn misschien 41 kleine dorpen, maar het zijn ook wel 41 dorpen. Iedereen gaat met zijn eigen portefeuille die meters maken om de gemeente op de kaart te zetten.’
Koos Siegers (CU) beaamde de lobby: ‘ze moeten het veld in om geld op te halen bij andere overheden. We willen van alles.’ De ambitie is duidelijk volgens Siegers. ‘Ga je met 4 of 5 wethouders aan de slag? Het is 5 geworden, dan moet je ook echt ambitie gaan tonen.’ Zijn partij is van ver gekomen sinds die verkieizingsavond waarop duidelijk werd dat de partij terugging van 6 naar 4 zetels. ‘Op zo’n avond moet je echt weer even je rug rechten. Maar goed, na de gesprekken bij Thijsen bleek dat de partijen allemaal ChristenUnie hadden aangekruist als partner in de coalitie. Dus we voelen ons overal welkom. ‘ Met de opvolging van Alex Steenbergen komt er een einde aan het tijdperk Bert Nederveen. ‘Hij is 16 jaar wethouder geweest en heeft 12 jaar in de raad gezeten’, somt Siegers het indrukwekkende rijtje van Nederveen op.
Sandra de Wit ziet een duidelijk PRO-stempel in het akkoord als het gaat om het nieuwkomersbeleid. ‘Daar zijn we heel blij mee. Ook met die term trouwens’, vertelt ze. ‘Met nieuwkomer hebben we het veel neutraler verwoord. We hebben de ruimte vanuit het Rijk gepakt en ons goed verdiept in de mogelijkheden. We hebben bijvoorbeeld goede voorbeelden elders in het land gezocht en dat gecombineerd met de ervaring die we al hadden en daar echt een eigen beleid uit ontwikkeld. Als je iets wil bereiken, moet je ook je nek uitsteken.’
Jeroen Betten is niet dé jongste wethouder van Nederland, maar wel één van de jongsten. De 29 jaar oude fractievoorzitter van de VVD is tevreden met de ambitie die het coalitieakkoord uitspreekt. ‘In de huidige tijd van een moeilijke financiële positie moet je ook duidelijk zijn’, vindt hij. De VVD-stempel zit wat hem betreft in het feit dat het akkoord heel herkenbaar is voor iedereen. ‘Dit is een akkoord op hoofdlijnen’, vertelt Betten, ‘nog niet alles zit dichtgetimmerd. We kijken nu naar wat het doel is en hoe we daarnaar toe gaan.’ Dat de lobby van de gemeente zo’n expliciete rol krijgt, stemt Betten tevreden. ‘We zijn de tweede gemeente van Groningen, we liggen centraal in het noorden aan de Drentse en Friese grens; neem die positie nou ook eens in.’
Burgemeester Ard van der Tuuk
Burgemeester Ard van der Tuuk kijkt ernaar uit weer een nieuw college te gaan vormen. Eind van de zomer zullen burgemeester en wethouders letterlijk de hei opgaan om daar een goede basis voor te leggen. Het nieuwe akkoord stemt hem tevreden. ‘Ik ben met name blij met aandacht voor preventie op het gebied van openbare orde en veiligheid en als het gaat om jeugd en welzijnswerk. Dat is echt een trendbreuk’, stelt Van der Tuuk. ‘Ik treed op als het misgaat, maar zou graag zien dat we vaker even die arm om de schouder leggen bij de jeugd of aandacht hebben voor de verkeersinrichting op plekken waar het misgaat.’ De lobby en positionering worden dus specifiek uitgelicht in het coalitieakkoord en zijn een portefeuille van de burgemeester. ‘We moeten met elkaar aan het werk’, benadrukt Van der Tuuk. ‘Ik moet zorgen dat de wethouders kunnen gaan en staan waar ze willen en dat het telefoonboekje goed gevuld is. Dit is echt een duidelijk onderdeel van de strategie. Dit past ook bij die twee snelheden: specifiek de uitdaging van het Westerkwartier met aan de ene kant het behoud van het landelijk, maar aan de andere kant ook de dynamiek rondom de A7 van grotere dorpen, bedrijventerrein en mobiliteit.’
raadsvergadering 1 juli
Tijdens de raadsvergadering van 1 juli overhandigen de coalitiepartners hun akkoord aan de gemeenteraad. De partijen krijgen dan de kans verduidelijkende vragen te stellen. Die avond worden ook de beoogde wethouders namens de coalitiepartners voorgedragen om te worden beëdigd. Hiermee is een periode afgesloten die begon na de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Inwoners en geïnteresseerden kunnen het coalitieakkoord lezen via westerkwartier.nl/coalitieakkoord-2026-2030.
