Fietsmaand gaat van start in het Westerkwartier:’We zijn toch niet van suiker? Natuurlijk gaan we fietsen’
NIEKERK - De maand juni staat volledig in het teken van de fiets. Het is namelijk fietsmaand in de gemeente Westerkwartier. Iedereen, ongeacht de leeftijd, zou veilig en met plezier moeten kunnen fietsen vindt de gemeente. In samenwerking met onder andere Sociaal Werk De Schans, Verkeerswijzer Groningen en Doortrappen Groningen, worden daarom verschillende activiteiten georganiseerd. ‘Het is de eerste keer dat wij deze fietsmaand organiseren met Doortrappen’, vertelt buurtwerker van Sociaal Werk De Schans Anneleen van der Zee. ‘Ondanks dat het eigenlijk alleen om juni gaat, willen we altijd meer aandacht gaan schenken aan veilig fietsen.’
Jaarlijks komen er in de provincie Groningen gemiddeld twintig mensen om in het verkeer. Ongeveer 350 personen komen met letsel in het ziekenhuis terecht. Veel ongelukken komen door menselijk gedrag. Bijvoorbeeld doordat de bestuurders even op hun telefoon kijken, te hard rijden of zonder fietsverlichting op de fiets stappen. Doortrappen is een campagne die ervoor wil zorgen dat iedereen fit blijft en veilig kan blijven fietsen tot hun 100ste. Daarom organiseren ze fietsactiviteiten, maar zorgen ze ook voor andere dingen: zo kregen de bezoekers van het buurtbakkie in Niekerk een fietsspiegel vanuit het project Doortrappen dat wordt gefinancierd door de provincie Groningen in samenwerking met Sociaal Werk De Schans. Ook kregen de ouderen korting bij aanschaf van een fietshelm. Dat is nodig, vindt ook Van der Zee: ‘Je ziet dat wanneer mensen ouder worden, het aantal ongelukken stijgt. De spieren worden stijver, wat weer zorgt voor meer instabiliteit op de fiets. Daaruit volgt weer onzekerheid. Op den duur durven ouderen niet meer op de fiets te stappen. Dat is zonde, omdat hun wereldje vervolgens snel kleiner wordt. Meestal hebben ze geen auto tot hun beschikking, dus dan wordt het lastig om van a naar b te komen. En juist daarom is de fiets als vervoermiddel zo belangrijk. Daarom willen wij ervoor zorgen dat deze doelgroep op die manier mobiel blijft.’
In Niekerk verzamelen senioren zich wekelijks voor het buurtbakkie. Een groot deel komt lopend of op de fiets. Aan de meeste fietsen is inmiddels een fietsspiegel gemonteerd. De bezoekers van de buurtbakkies zijn fanatieke fietsers, ziet Van der Zee: ‘Afgelopen september hadden we een fietstocht georganiseerd door de buurt. Toen ik hier op de dag zelf aankwam, regende het heel hard. Ik weet nog dat ik binnenkwam en vroeg: ‘Wat gaan we vandaag doen?’ Iedereen reageerde: ‘Hoe bedoel je, we zouden toch gaan fietsen?’ Toen hebben we de route van zeventien kilometer in de regen afgelegd.’ De deelnemers van de fietstocht lachen. Bob Ansing reageert: ‘We zijn toch niet van suiker? Natuurlijk gaan we fietsen.’ Sinds die fietstocht zijn er ook meer gesprekken gevoerd over veilig fietsen, vertelt Van der Zee. ‘De fietsspiegels waren daar ook een onderdeel van.’
Een fietshelm is de volgende stap. Toch blijkt dat hulpmiddel nog niet zo populair tijdens het buurtbakkie. Niemand van de bezoekers heeft er eentje mee. ‘Ik draag hem alleen bij lange afstanden’, vertelt Ansing. De rest van de groep knikt instemmend. ‘Waar moet je dat ding laten? Als ik boodschappen ga doen, laat ik hem niet in de fietstas zitten. Straks wordt hij nog gestolen’, reageert Aukje Feringa. Toch blijkt er nog een reden achter te zitten, namelijk dat een helm de haren in de war zou brengen. ‘Je moet die beruchte drempel over voordat je hem draagt. En die schaamte zit tussen de oren, dat weet ik. Daarom denk ik er nu steeds vaker over om hem toch te dragen’, zegt Ansing met een lach. Een fietshelm kan een groot verschil maken. Onderzoek toont aan dat het gebruik van de helm het risico op hersenletsel met 36 procent kan verlagen. De kans op hoofdletsel verkleint zelfs met 62 procent. ‘Ik heb het laatst zelf gezien’, begint Vorenkamp. ‘Een man voor me op de fiets, vloog zo over de kop. Hij droeg geen helm. Eigenlijk zouden ze het landelijk moeten verplichten, het dragen van een helm op de fiets. Veel jongeren die op zo’n elektrische fiets rijden, dragen ook geen helm. Dat is levensgevaarlijk. Het is een beetje zoals de gordel. Vroeger droeg niemand hem, en nu het verplicht is denk je er niet meer over na.’
Het fietsen zelf is ook belangrijk om goed onder te knie te hebben. Daarom organiseert Sociaal Werk De Schans vier verschillende activiteiten voor de ouderen. Op 5 juni is er een driewiel- en duofietsontdekdag in Sebaldeburen. Op die dag is er een informatiemarkt en kunnen de fietsen worden uitgetest. Op 10 juni is er een bijeenkomst ‘Stevig op de pedalen’ in Grijpskerk. Diezelfde bijeenkomst wordt op 20 juni ook in Leek georganiseerd. Stevig op de pedalen is een voorlichting over fietsvalpreventie. Deelnemers ontvangen handige tips en kunnen meedoen aan simpele oefeningen. ‘Tijdens de activiteiten komen bewegingen naar voren die de ouderen soepel houden op de fiets’, legt Van der Zee uit. ‘Denk bijvoorbeeld aan squats, of de beweging om over je schouder heen te kijken. Terwijl de ouderen een foambuis vasthouden, oefenen we met die kijkbeweging. Wat vaak gebeurt, is dat je meebeweegt met de richting waarnaar je kijkt, en dat kan gevaarlijk zijn. Daarnaast oefenen we hoe je stevig op de pedalen staat en daardoor zelfverzekerder bent als fietser in het verkeer.’ Als laatste is er een activiteit in Niekerk, ‘Doortrappen, grappen en happen’. Hier zijn alle fietsgroepen vanuit de gehele gemeente welkom. In Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn wordt die dag om 10:00 uur gestart met een uitgezette route van ongeveer 15 à 20 km. Uiteindelijk komen ze samen in Niekerk voor een gezamenlijke lunch. Voor verschillende activiteiten is aanmelding nodig, meer hierover staat op www.doortrappengroningen.nl.
Naast dat de verschillende activiteiten een positieve invloed hebben op de mobiliteit van de ouderen, zijn er ook voordelen voor de gezondheid. ‘Fietsen is ook een vorm van ontspanning’, zegt Van der Zee. ‘Hoe mooi zou het zijn als we met groepen ouderen door het Westerkwartier kunnen gaan op de fiets?’ De omzittenden bij het buurtbakkie knikken instemmend. De eerste fietstocht is al gepland, vertellen ze. Op 30 mei gaat de groep een route fietsen door de gemeente. Of de deelnemers een helm zullen dragen? ‘Ik ga het proberen’, klinkt het. Op de dag van de fietstocht staan er zestien ouderen klaar met hun fiets. Acht van hen hebben een fietshelm op en maar liefst dertien fietsen hebben een fietsspiegel. Op woensdag 5 juni wordt de fietsmaand echt afgetrapt. Wethouder Harry Stomphorst zal aanwezig zijn bij de driewiel- en duofietsontdekdag in ’t Spectrum, Kerkweg 5 in Sebaldeburen. De middag begint om 13:00 uur en aanmelden is niet nodig.
