Huis-aan-huisblad meest gebruikte medium, maar ook minst gesteund door overheid

REGIO - Onderzoek van het Commissariaat van de Media toonde aan dat het huis-aan-huisblad het medium is dat door de meeste inwoners van Nederland wordt gebruikt. Desondanks zet het kabinet in de Visiebrief Lokale Omroepen plannen uiteen om lokale- en streekomroepen te professionaliseren, zonder oog te hebben voor de schrijvende pers. Deze Visiebrief onthutst hoofdredacteuren van regionale dagbladen en lokale kranten. De hoofdredacteuren vrezen dat het voorgestelde beleid onbedoeld leidt tot een verschraling van het pluriforme nieuwsaanbod. Zij stellen daarom maatregelen voor die het gehele journalistieke landschap versterken, inclusief huis-aan-huiskranten en dagbladen.

Jolanda de Rijk, vice-voorzitter van de NNP, deelt die mening: “We moeten voorkomen dat de steun aan publieke omroepen negatieve gevolgen heeft voor de lokale en regionale uitgevers. Versterking van de lokale journalistiek lukt alleen door het totale medialandschap mee te nemen in de beleidsvorming.” Ook Wildo en Maria Wijnands, uitgevers van de titels De Krant, de Streekkrant en de Krant van Tynaarlo, namen deel aan de enquête. ‘Ook wij merken de gevolgen van de oneerlijke concurrentiepositie van de lokale en regionale omroepen. Als ondernemers zijn wij gewend - en halen we plezier uit - het continu werken aan onze titels. Vernieuwen, verrassen en commercieel blijven uitbaten. Maar tegen directe concurrenten opboksen die gesteund worden door forse subsidies is niet makkelijk.’

Ongelijk speelveld
Lokale hoofdredacteuren zijn klip en klaar over wat er gaande is: “Lokale omroepen ontvangen soms subsidies van wel 250.000 euro ter professionalisering van de omroepen. Daarmee halen ze personeel weg bij de nieuwsbladen en ontstaat er een ongelijk speelveld ten opzichte van de uitgeverijen. Laten we vooral ook niet vergeten dat onderzoek van het Commissariaat voor de Media duidelijk laat zien dat het bereik van de lokale omroepen ver achterblijft bij dat van de huis-aan-huiskranten. Het wordt hoog tijd dat het beleid van de overheid aansluit bij en recht doet aan de cruciale rol van huis-aan-huisbladen en regionale kranten.”

Minder harde scheiding

Het GfK nam onlangs een enquête af in opdracht van NDP Nieuwsmedia en de Nederlandse Nieuwsblad Pers (NNP) gehouden onder hoofdredacteuren van lokale en regionale nieuwstitels. De uitkomsten van de enquête, waar de meerderheid van de hoofdredacteuren aan heeft deelgenomen, schetsen een verontrustend beeld over de toekomst van de regionale en lokale nieuwsvoorziening. Eén van de hoofdredacteuren in de enquête: “De harde scheiding tussen publiek en privaat zou verzacht moeten worden. Steun de lokale journalistiek in de breedte en investeer in kwalitatieve journalistiek zonder de private sector te schaden. Zo blijft de private sector overeind en wordt de lokale journalistiek niet geheel afhankelijk van publieke middelen.”

Bijna 90% van alle hoofdredacteuren die meewerkten aan het onderzoek stelt dat publieke omroepen regelmatig het nieuws uit de krant overneemt. Dit leidt er volgens het overgrote deel van de hoofdredacteuren toe dat het moeilijker is om opbrengsten te genereren uit betalende lezers en adverteerders, waarmee de redacties worden gefinancierd.

Audiovisueel
Een overgrote meerderheid van de regionale hoofdredacteuren geeft dan ook aan last te hebben van gratis nieuwsartikelen op de websites van de publieke omroepen. Maar liefst drieëntachtig procent van de lokale hoofdredacteuren is er daarom voorstander van dat omroepen zich richten op online audiovisuele content. Op die manier vullen het geschreven nieuws van dagbladen en de audiovisuele content van omroepen elkaar aan. Dat voorkomt overlappend en verschralend nieuwsaanbod.

Bijna 60% van de lokale hoofdredacteuren is het helemaal eens met de stelling ‘dat opbrengsten van online nieuws bij hun titel wordt bemoeilijkt door de publieke omroep in de regio’. Bijna 70% zegt financieel last te hebben van activiteiten van publieke omroepen op de advertentiemarkt. Ze zijn het eens met de stelling ‘dat het beter zou zijn als omroepen in beperkte mate of geen advertenties tonen’.

“Er gaat zestien miljoen euro naar lokale en regionale omroepen om de nieuwsvoorziening te versterken. En niet alleen om radio- en tv-programma’s te maken, ook om (online) geschreven nieuws te gaan verzorgen. Voor de huis-aan-huiskranten betekent dit onwenselijke concurrentie en een bedreiging van hun verdienmodel”, aldus één van de lokale hoofdredacteuren.